1. Εισαγωγή

Ζούμε στην εποχή όπου οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών (Τ.Π.Ε) αλλάζουν συνεχώς τη μορφή και το περιεχόμενο των οικονομικών και κοινωνικών διεργασιών σε παγκόσμιο επίπεδο. Η οικονομία και η κοινωνία γίνονται «Ψηφιακές» καθώς, πολύ απλά, ο χρόνος που αναλώνει πλέον ο σύγχρονος άνθρωπος στη χρήση και κατανάλωση ψηφιακών μέσων/αγαθών στην εργασία και την προσωπική του ζωή έχει καταστεί κυρίαρχος. Όλες οι εκτιμήσεις συγκλίνουν ότι βρισκόμαστε στην αφετηρία ενός δεύτερου κύματος τεχνολογικής επανάστασης, η οποία στον πυρήνα της έχει τις Τ.Π.Ε.

Οι παγκόσμιες δαπάνες στον τομέα αυτό, αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά με ορίζοντα το 2020, αφού θεωρούνται καθοριστικός παράγοντας για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας και της ευρωστίας κάθε οικονομίας. Η δυνατότητα των Τ.Π.Ε να παράγουν αξία οφείλεται στην μείωση του κόστους παραγωγής προϊόντων και υπηρεσιών όλων των κλάδων της οικονομίας, που επιτυγχάνεται μέσω της αυτοματοποίησης, στην απλοποίηση και την επιτάχυνση των επιχειρησιακών διεργασιών, στη δημιουργία καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών, στην απελευθέρωση και επεξεργασία πρακτικά απεριόριστων γνωσιακών πόρων και πληροφοριών κ.α.

Ιδιαίτερη σημασία για τη χώρα μας, που πασχίζει να βρει διέξοδο από την κρίση, έχει να παρακολουθήσει, αλλά και να συνδιαμορφώσει, στο μέτρο του δυνατού, την πολιτική που διαμορφώνεται στην Ε.Ε (με προεξάρχοντα ρόλο των κυρίαρχων οικονομιών, ιδιαίτερα της Γερμανίας), προκειμένου η Ε.Ε. να καλύψει το έλλειμμα ψηφιακής ανταγωνιστικότητας που παραδοσιακά έχει απέναντι στις Η.Π.Α – Ιαπωνία, να ανταποκριθεί στην πρόκληση των αναδυόμενων οικονομιών αλλά και να ξεφύγει από την οικονομική ύφεση που βρίσκεται συνολικά τα τελευταία χρόνια.

Η Ενιαία Ψηφιακή Αγορά (Digital Single Market) θεωρείται από τους πλέον προσοδοφόρους τομείς ανάπτυξης στην Ευρώπη και εκτιμάται ότι θα κινητοποιήσει τεράστια ποσά σε ετήσια βάση, διαμορφώνοντας ένα νέο, ψηφιακό ωκεανό ευκαιριών αλλά και κινδύνων. Αναμένεται να δημιουργηθούν νέες δυνατότητες μέσω του ηλεκτρονικού εμπορίου, της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης χωρίς σύνορα και του ενιαίου κανονιστικού πλαισίου που θα καλύπτει όλη την Ευρώπη, φιλοδοξώντας να προστατεύσει ταυτόχρονα τα δικαιώματα του πολίτη και του καταναλωτή όσον αφορά τα δεδομένα και τις συναλλαγές του.

Για εμάς, τους Έλληνες και Ευρωπαίους σοσιαλιστές και δημοκράτες, έχει μεγάλη σημασία να συνδιαμορφώσουμε με όλες τις κοινωνικές δυνάμεις, μια προοδευτική πρόταση για την αξιοποίηση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και των Τ.Π.Ε., όχι μόνο ως εργαλεία προώθησης των στόχων μας για ισότητα, ελευθερία, αυτοδιάθεση και αλληλεγγύη, αλλά και ως τομείς ύψιστης στρατηγικής σημασίας που καθορίζουν τις σύγχρονες οικονομίες και κοινωνίες. Θέλουμε το ψηφιακό μέρισμα που προκύπτει από την ψηφιακή οικονομία να αποδοθεί σε όφελος του κοινωνικού συνόλου και όχι να απορροφηθεί στο πλαίσιο ενός ανηλεούς καπιταλιστικού ανταγωνισμού, που όλο και περισσότερο αποδεικνύεται ανίκανος να διαχειριστεί τις συνεχώς αυξανόμενες παραγωγικές δυνατότητες των σύγχρονων εθνών και κοινωνιών. Η βιώσιμη ανάπτυξη και η ευημερία των πολλών είναι εφικτή αν οι προσπάθειες μας αξιοποιήσουν έναν ψηφιακό σύμμαχο.

Η οικονομική κρίση, η υστέρηση της χώρας σε μια σειρά από κρίσιμους δείκτες (ανταγωνιστικότητα, ηλεκτρονική διακυβέρνηση, ευρυζωνικότητα κλπ.), το χάσμα ανάμεσα στη χώρα μας και τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ και άλλες αναπτυγμένες χώρες, η υποχρέωση εφαρμογής των κοινοτικών κατευθύνσεων για την υλοποίηση της «Στρατηγικής Ευρώπη 2020», των πυλώνων και των προτεραιοτήτων του Ψηφιακού Θεματολογίου, μας οδηγούν στην ανάγκη να διαμορφώσουμε το ταχύτερο δυνατόν εθνική στρατηγική για την ψηφιακή πολιτική, αλλά πρωτίστως ενός πλάνου υλοποίησης, με πλήρη ανάλυση των δομών και των πόρων που απαιτούνται για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων.

Θέλουμε οι πρωτόγνωρες δυνατότητες για ευρεία συμμετοχή, σε πραγματικό χρόνο, στη διαμόρφωση των πολιτικών αποφάσεων, να αξιοποιηθούν για την ποιοτική αναβάθμιση των δημοκρατικών θεσμών σε κάθε επίπεδο, τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό.

Θέλουμε οι νέες τεχνολογίες να ανοίξουν διάπλατα το δρόμο της εργασίας και της κοινωνικής συμμετοχής στον σύγχρονο άνθρωπο. Κανένας δεν πρέπει να μείνει πίσω και οι ψηφιακές υπηρεσίες ενός σύγχρονου κράτους οφείλουν να συμβάλουν στη δημιουργία καλύτερου μέλλοντος για όλους. Στις ιδιαίτερες και οριακές συνθήκες που ζούμε τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας , η ψηφιακή επένδυση δεν είναι πολυτέλεια αλλά βασικός συντελεστής του νέου παραγωγικού και κοινωνικού υποδείγματος οργάνωσης που πρέπει να διαμορφώσουμε.

Η εθνική ψηφιακή στρατηγική μπορεί να αντιμετωπίσει συνολικά τις απαιτήσεις, τις προκλήσεις, τις ευκαιρίες και τους κινδύνους της ψηφιακής εποχής, με βάση τους παρακάτω άξονες:

• Εισαγωγή του ψηφιακού μετασχηματισμού στη δημόσια διοίκηση, αξιοποιώντας τις τελευταίες τεχνολογικές ανακαλύψεις.

• Ηλεκτρονική Δημοκρατία με την ενίσχυση της συμμέτοχης των πολιτών στην διαδικασία λήψης των αποφάσεων αλλά και στην προώθηση της διαφάνειας και της λογοδοσίας σε όλα τα επίπεδα της εξουσίας. Η προσπάθεια αυτή θα είναι συστηματική και αέναη με στόχο να μας οδηγήσει σε μια πιο συμμετοχική και άμεση δημοκρατία και στην ανάκτηση της εμπιστοσύνης του πολίτη προς τους δημοκρατικούς θεσμούς και τους φορείς της δημόσιας διοίκησης.

• Κοινωνική καινοτομία, με την υιοθέτηση ψηφιακών καινοτόμων τεχνολογιών που διευκολύνουν την καθημερινή ζωή των πολιτών.

• Ανάπτυξη και εργασία στην ψηφιακή εποχή, με την εφαρμογή στρατηγικών που θα υπερβαίνουν τα παραδοσιακά επιχειρηματικά μοντέλα και θα αποτελέσουν τον όχημα της εξόδου από την οικονομική κρίση και την επανατοποθέτηση της χώρας μας στον παγκόσμιο παραγωγικό χάρτη.

• Ιδιαίτερη προσοχή και μέριμνα σε θέματα ασφάλειας και ιδιωτικότητας, που θα προσαρμόσουν τις εφαρμογές της σύγχρονης τεχνολογίας στα ανθρώπινα μέτρα και θα προστατέψουν τα δικαιώματα των πολιτών.

• Αποτελεσματική αξιοποίηση των Τ.Π.Ε. και διαμόρφωση συγκεκριμένου, ρεαλιστικού και εφαρμόσιμου σχεδίου υλοποίησης για κάθε κατηγορία στόχων που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αλλά και ο ΟΟΣΑ μετρούν για την απόδοση των χωρών στις πολιτικές ΤΠΕ.

• Ηλεκτρονική διακυβέρνηση, όχι ως έργο τεχνολογίας αλλά ως καταλύτης για την απλοποίηση και τον ανασχεδιασμό των διοικητικών διαδικασιών, με κυρίαρχο ρόλο των Τ.Π.Ε., όχι όμως μετατρέποντας την γραφειοκρατία σε e-γραφειοκρατία.

Η επιτυχής ανταπόκριση της χώρας μας στις παραπάνω προκλήσεις, θα έχει ως αποτέλεσμα τη βελτίωση της θέσης της Ελλάδας στο ευρωπαϊκό και ευρύτερο διεθνές περιβάλλον και εν τέλει θα οδηγήσει στην ανάπτυξη, τη βελτίωση της καθημερινής ζωής των πολιτών και των επιχειρήσεων και την οικονομική ευημερία. Η απλοποίηση των διαδικασιών και η ευρύτερη αξιοποίηση των Τ.Π.Ε. θα συμβάλει στην αντιμετώπιση κρίσιμων ζητημάτων ποιότητας ζωής, όπως η ποιοτικότερη υγειονομική περίθαλψη, οι ασφαλέστερες μεταφορές, η προστασία του περιβάλλοντος, οι νέες ευκαιρίες σε μέσα επικοινωνίας και η ευκολότερη πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες και πολιτιστικό περιεχόμενο. Ακόμη θα συμβάλλει στην ανάπτυξη της καινοτομίας σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας μας, όπως η ενέργεια και ιδιαίτερα από ανανεώσιμες πηγές, η αγροτική παραγωγή κλπ.

Τα οφέλη που αναμένεται να προκύψουν από την διαμόρφωση μιας αποτελεσματικής ψηφιακής στρατηγικής και ενός ρεαλιστικού εφαρμόσιμου σχεδίου υλοποίησης, αντιστοιχούν στις προσδοκίες από την υλοποίηση του Ψηφιακού Θεματολογίου και μπορούν να μας οδηγήσουν στην:

• δημιουργία ψηφιακής ενιαίας αγοράς

• βελτίωση του πλαισίου προϋποθέσεων για τη διαλειτουργικότητα μεταξύ προϊόντων και υπηρεσιών ΤΠΕ

• αύξηση της εμπιστοσύνης και της ασφάλειας στο διαδίκτυο

• εξασφάλιση της παροχής πολύ ταχύτερης πρόσβασης στο διαδίκτυο

• ενθάρρυνση επενδύσεων στην έρευνα και την ανάπτυξη και σύνδεση της με την παραγωγή

• ενίσχυση του ψηφιακού γραμματισμού, των δεξιοτήτων και της κοινωνικής ένταξης

• ενίσχυση της συμμετοχής του πολίτη στη διαμόρφωση δημοσίων πολιτικών και στην υλοποίηση αυτών

• εφαρμογή των ΤΠΕ για την αντιμετώπιση κοινωνικών προβλημάτων, όπως είναι η κλιματική αλλαγή, η αύξηση του κόστους της υγειονομικής περίθαλψης και η γήρανση του πληθυσμού.

2. Ψηφιακή πολιτική καινοτομία

2.1. Στόχος

Ο εκσυγχρονισμός της δημόσιας διοίκησης με τη βέλτιστη αξιοποίηση των ψηφιακών εργαλείων, για υψηλής ποιότητας ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες με επίκεντρο τον πολίτη.

Η στρατηγική βασίζεται στους ακόλουθους τομείς πολιτικής κατά προτεραιότητα:

• Μετατροπή της δημόσιας διοίκησης από εγγραφοκεντρική σε δεδομενοκεντρική.

• Αποδοτικότερη ψηφιακή αλληλεπίδραση μεταξύ αφενός των φορέων του δημοσίου και αφετέρου των πολιτών και των επιχειρήσεων, για την παροχή αξιόπιστων και ποιοτικών υπηρεσιών, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής.

• Υλοποίηση ολοκληρωμένης πολιτικής ανοικτής διακυβέρνησης, που μπορεί να αποτελέσει όχημα για τον εκσυγχρονισμό του κράτους και της διοίκησης.

2.2. Βασικές κατευθύνσεις

• Δημιουργία θεσμοθετημένων ψηφιακών μητρώων.

• Υποχρεωτική διαλειτουργικότητα μητρώων και εφαρμογών.

• Αποκλειστική χρήση ψηφιακών υπογραφών στη δημόσια διοίκηση.

• Επέκταση της ψηφιακής πιστοποίησης σε δεδομένα εκτός από έγγραφα.

• Παροχή ψηφιακών υπηρεσιών υψηλής αξίας σε σημαντικούς τομείς πολιτικής.

• Λήψη αποφάσεων με αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων και εφαρμογή προηγμένων μοντέλων ανάλυσης.

• Διαχείριση ψηφιακών εφαρμογών και δεδομένων μεγάλης κλίμακας σε αρχιτεκτονικές υπολογιστικού νέφους.

• Ανοικτή διάθεση και επαναχρησιμοποίηση της δημόσιας πληροφορίας, ενοποιημένα ανοικτά δημόσια μητρώα.

• Εφάπαξ καταχώρηση δεδομένων σε συστήματα του δημοσίου κατά την αλληλεπίδραση με τους φορείς της δημόσιας διοίκησης.

• Πράσινη διακυβέρνηση, με την αξιοποίηση των ΤΠΕ για τη διευκόλυνση της μετάβασης, περιλαμβανομένων των δημόσιων οργανισμών, προς μια ενεργειακά αποδοτική οικονομία με χαμηλές εκπομπές άνθρακα. Ύπαρξη ηλεκτρονικών αντί φυσικών αρχείων. Επιλογή τηλεδιασκέψεων αντί μετακινήσεων με αξιοποίηση των υποδομών του δικτύου ‘Σύζευξις’ αλλά και της προώθησης ενεργειών για τη χρήση ηλεκτρονικών συνεργατικών εφαρμογών.

• Μεταρρύθμιση του εθνικού νομικού πλαισίου για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στο ψηφιακό οικοσύστημα και την κατοχύρωση των ψηφιακών δικαιωμάτων σε εναρμόνιση με το κανονιστικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

• Διαχείριση των προσωπικών πληροφοριών και της μεταφοράς τους σε τρίτους. Επιτυχής εφαρμογή του General Data Protection Regulation (GDPR)

• Δικαίωμα στη ψηφιακή λήθη. Δικαίωμα διαγραφής των ψηφιακών μας δεδομένων.

• Εθνική Οδηγία για την Ασφάλεια των Πληροφοριακών Συστημάτων (Network and Information Security (NIS) Directive.

• Χρήση καινοτόμων τεχνολογιών (π.χ. blockchain) για την αντιμετώπιση των ψευδών ειδήσεων (fake news).

2.3. Δομικά στοιχεία

• Ηλεκτρονική ταυτοποίηση χρηστών.

• Ενιαίες προδιαγραφές των ηλεκτρονικών προτύπων που χρησιμοποιούνται για συναλλαγές με φορείς του δημοσίου. Ενιαίος τρόπος διαχείρισης – επικαιροποίησης των προδιαγραφών των εντύπων, των πληροφοριών και των δικαιολογητικών που πρέπει να συγκεντρώνει η δημόσια διοίκηση προκειμένου να εξυπηρετήσει του πολίτες και τις επιχειρήσεις.

• Ασφαλής επικοινωνία και διαχείριση πληροφοριών.

• Διαχείριση ροών εργασίας μέσα από ένα ενιαίο και ολοκληρωμένο ηλεκτρονικής εργασίας και συνεργασίας: Κάθε δημόσιος υπάλληλος έχει πρόσβαση στο ηλεκτρονικό του ‘γραφείο’ που του διασφαλίζει με ενοποιημένο τρόπο τη πρόσβαση σε όλες τις πληροφορίες και ηλεκτρονικά έγγραφα που απαιτούνται για την εκτέλεση εργασιών της καθημερινότητας του.

• Πλήρως αυτοματοποιημένες διαδικασίες για βασικές υπηρεσίες εξυπηρέτησης: Οι διαδικασίες που αφορούν κυρίως στην έκδοση πιστοποιητικών, βεβαιώσεων κλπ, μπορούν να παραχθούν με χρήση πληροφοριών που τηρούνται σε κατάλληλα ηλεκτρονικά μητρώα χωρίς τη παρέμβαση δημοσίου υπαλλήλου.

• Ηλεκτρονικές πληρωμές. Οι συναλλασσόμενοι με το δημόσιο εκτελούν με ψηφιακά μέσα τις οικονομικές συναλλαγές τους

• Η χρήση ψηφιακών διοικητικών εγγράφων και η ψηφιακή διακίνηση αυτών: Η ανταλλαγή ψηφιακών εγγράφων μεταξύ δημόσιων υπηρεσιών και πολιτών και επιχειρηματιών.

2.4. Προϋποθέσεις

• Αποδοχή της στρατηγικής από όλους τους εμπλεκόμενους.

• Υλοποίησης της στρατηγικής μέσα από ένα ρεαλιστικό και εφαρμόσιμο σχέδιο δράσης.

• Σύνδεση της στρατηγικής με ευρύτερες κυβερνητικές προτεραιότητες.

• Εστίαση στην βελτίωση της εμπειρίας των πολιτών και των επιχειρήσεων με έμφαση στις ανάγκες ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού (π.χ. ηλικιωμένοι).

• Εφαρμογή αποδοτικού μοντέλου διοίκησης και οργάνωσης με έμφαση στον ψηφιακό μετασχηματισμό.

• Εφαρμογή μηχανισμών χρηματοδότησης που προωθούν τη συνεργασία, την καινοτομία και την αποδοτικότητα.

• Ηγεσία, ανάπτυξη κουλτούρας, καλλιέργεια ψηφιακών δεξιοτήτων.

• Μέγιστη αξιοποίηση της τεχνολογίας και εφαρμογή ευέλικτων μοντέλων ανάπτυξης ψηφιακών εφαρμογών.

• Αποδοτικά και αξιόπιστα μέτρα και ελεγκτικά μοντέλα στον τομέα της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο.

2.5. Δράσεις υψηλής προτεραιότητας

• Αναβάθμιση των υπηρεσιών εξυπηρέτησης πολιτών και επιχειρήσεων: Αποκέντρωση της ηλεκτρονικής εξυπηρέτησης των πολιτών βάσει κοινών προτύπων, σε συνδυασμό με την ενίσχυση της ηλεκτρονικής εξυπηρέτησης μέσω κεντρικής διαδικτυακής πύλης – οδηγού για την εξυπηρέτηση των πολιτών. Παροχή νέων υπηρεσιών σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς, αναβάθμιση και επικαιροποίηση των υφιστάμενων εφαρμογών, αξιολόγηση και βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών, δημοσιότητα. Στόχο αποτελεί η καλύτερη εξυπηρέτηση του πολίτη και της επιχείρησης, η εξοικονόμηση πόρων αλλά και η προετοιμασία διασύνδεσης με την Ενιαία Ψηφιακή Πύλη της Ευρώπης.

• Ηλεκτρονική διακίνηση εγγράφων: Καθολική και υποχρεωτική εφαρμογή της ψηφιακής υπογραφής εγγράφων στη δημόσια διοίκηση. Επέκταση της ψηφιακής υπογραφής και σε σύνολα δεδομένων. Προσαρμογή της διοικητικής ευθύνης και του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας των δημόσιων υπηρεσιών. Ο στόχος είναι η επίτευξη οικονομιών κλίμακας και η καταπολέμηση της γραφειοκρατίας.

• Ανάπτυξη και ο εκσυγχρονισμός της τηλεπικοινωνιακής υποδομής του Δημόσιου Τομέα, με σκοπό να καλύψει όλες τις ανάγκες για τη μεταξύ τους επικοινωνία με τηλεφωνία (τηλεφωνική επικοινωνία ανάμεσα στους φορείς), δεδομένα (επικοινωνία υπολογιστών – Internet) και εικόνα (τηλεδιάσκεψη – τηλεκπαίδευση). Δημιουργία ευέλικτων και αποκεντρωμένων μοντέλων βάσει ενιαίων προτύπων για τη μέγιστη δυνατή εκμετάλλευση των παρεχόμενων τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών από την αγορά. Μετασχηματισμός του ΣΥΖΕΥΞΙΣ σε εικονικό δίκτυο της δημόσιας διοίκησης επικεντρωμένο στην ασφάλεια και ανεξάρτητο από την τηλεπικοινωνιακή υπηρεσία.

• Εκσυγχρονισμός, αναβάθμιση και ψηφιοποίηση υπηρεσιών που παρέχουν οι φορείς του δημοσίου σε σημαντικούς τομείς πολιτικής

o Υγεία

o Δικαιοσύνη

o Παιδεία

o Οικονομική διαχείριση, Ανάπτυξη, Εμπόριο

o Εργασία και Κοινωνική Ασφάλιση

o Τουρισμός, Πολιτισμός

o Υποστήριξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων

· Πλήρης ψηφιοποίηση της διαδικασίας νομοθέτησης, από το πρώτο μέχρι το τελευταίο βήμα:

o Διαδικασία και σύστημα που καλύπτει τα στάδια από την υπογραφή ενός εγγράφου από Υπουργούς έως και την τελική έγκρισή του από το Κοινοβούλιο, συμπεριλαμβάνοντας όλα τα ενδιάμεσα στάδια σχολιασμού και ελέγχου.

o Ανοιχτή πρόσβαση σε αυτά τα στάδια (υποβολής, σχολιασμού, επεξεργασίας) καθώς και στα πλήρη ιστορικά στοιχεία των όποιων μεταβολών του εγγράφου, από οποιονδήποτε πολίτη.

o Κωδικοποίηση στην πηγή κατά τη διάρκεια του νομοπαρασκευαστικού έργου. Συγκέντρωση του συνόλου της κωδικοποιημένης ελληνικής νομοθεσίας σε κεντρική δικτυακή πύλη

o Τυποποίηση προ-κοινοβουλευτικής διαδικασίας

o Εφαρμογή κανόνων καλής νομοθέτησης μέσω ψηφιακών εφαρμογών που θα δεσμεύουν τον χειριστή στη χρήση τους.

o Κωδικοποίηση και παροχή νομοθεσίας σε μορφή ανοιχτών δεδομένων

· Υποχρεωτική έκδοση δικαστικών αποφάσεων με ψηφιακό τρόπο

· Επιμόρφωση και κατάρτιση των δικαστών και των δικαστικών υπαλλήλων, στο αντικείμενο της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και διαμόρφωση ψηφιακής κουλτούρας

· Ανοικτή και αποδοτική διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού του δημοσίου τομέα

o Υποστήριξη και αναβάθμιση του υφιστάμενου συστήματος για τη διαχείριση του ανθρωπίνου δυναμικού (ψηφιοποίηση του φακέλου των δημοσίων υπαλλήλων, ηλεκτρονική στοχοθεσία φορέων, ηλεκτρονική αξιολόγηση)

o Επιμόρφωση και κατάρτιση των δημοσίων υπαλλήλων στο αντικείμενο της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και διαμόρφωση ψηφιακής κουλτούρας

· Ενιαίο ψηφιακό μητρώο πολιτών: Εφαρμογή ενιαίου κεντρικού συστήματος για τη διαχείριση του μητρώου των πολιτών. Συμμόρφωση με τον νέο ευρωπαϊκό κανονισμό για υπηρεσίες ταυτοποίησης και εμπιστοσύνης για την εφαρμογή ενιαίου μοντέλου πρόσβασης σε ψηφιακές υπηρεσίες του δημοσίου (e-IDAS)

· Ασφάλεια πληροφοριών και συστημάτων: Εξασφάλιση των βασικών προϋποθέσεων και απαιτήσεων ασφάλειας πληροφοριών, συστημάτων και δικτύων με βάση τη σχετική Ευρωπαϊκή Οδηγία και σχετικούς κανονισμούς

· Διασυνοριακή Διαλειτουργικότητα στη Ηλεκτρονική Αναγνώριση Πολιτών: Αξιοποίηση και υλοποίηση συγκεκριμένων ευρωπαϊκών προτύπων και ένταξη επιπλέον συστημάτων στα θέματα διαλειτουργικότητας και ηλεκτρονικής αναγνώρισης πολιτών.

· Ηλεκτρονική τιμολόγηση: Συνολική και ομοιόμορφη εφαρμογή στις προμήθειες του Δημοσίου, στον ιδιωτικό τομέα καθώς και πλήρης αποδοχή από τις Φορολογικές αρχές.

3. Ψηφιακή Δημοκρατία

Η νέα στρατηγική για την ψηφιακή πολιτική θα αξιοποιήσει τις τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών για την προαγωγή της ψηφιακής δημοκρατίας. Βασική αρχή της νέας στρατηγικής αποτελεί η εξασφάλιση των προϋποθέσεων, των επιχειρησιακών μοντέλων και των εφαρμογών που δημιουργούν τις βάσεις για μια περισσότερο δραστήρια και αποφασιστική συμμετοχή των πολιτών στα κοινά. Η ψηφιακή δημοκρατία έρχεται να ισχυροποιήσει τον «Δήμο» ώστε πράγματι να «Κρατεί» και να «Ελέγχει», με την αρωγή της ψηφιακής τεχνολογίας. Η διεύρυνση της έννοιας του Δήμου δίνει την δυνατότητα να λειτουργεί αμεσότερα η δημοκρατία, χωρίς γεωγραφικούς και χρονικούς περιορισμούς αλλά παράλληλα με περισσότερο ενημερωμένους και αλληλοεπιδρώντες πολίτες.

Την ίδια στιγμή όμως τεράστιοι κίνδυνοι αναδύονται από τον έλεγχο της πληροφορίας, μέσα από εξελιγμένες μορφές προπαγάνδας που, πλέον, μπορεί να μετρά την απήχησή της και να αυτοβελτιώνεται, επιφέροντας βαρύτατο πλήγμα στην ελεύθερη βούληση των πολιτών και οδηγώντας μας σε μια δημοκρατία κατ’ επίφαση. Η δημιουργία των μονοπωλίων της διαχείρισης της γνώσης με την δυνατότητα τους να ελέγχουν έμμεσα τη βούληση των πολιτών, είναι ίσως η μεγαλύτερη απειλή, γιατί στερούμαστε ισχυρών και γνήσια δημοκρατικών θεσμών ελέγχου αυτών των μονοπωλίων.

Η σύνθετη λύση που καλούμαστε να εφαρμόσουμε, βασίζεται σε δυο άξονες: Από τη μια πλευρά την ενίσχυση της Παιδείας δια βίου, και από την άλλη τον δημοκρατικό έλεγχο της αγοράς και των μονοπωλίων της πληροφορίας και της γνώσης που αναδύονται διεθνώς.

Θεμελιώδες χαρακτηριστικό που η δια βίου παιδεία θα πρέπει να προάγει, είναι η ανάπτυξη της κριτικής ικανότητας των πολιτών, μέσα από την συνεχή αμφισβήτηση ακολουθώντας την θεωρηματική λογική (δηλαδή, ότι όλα να πρέπει να αποδειχθούν) και όχι την αξιωματική (δηλαδή ότι αποδεχόμαστε την πίστη χωρίς απόδειξη).

Βασική προτεραιότητα για την προώθηση της ψηφιακής δημοκρατίας, είναι η ενίσχυση των θεσμών για τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την ακεραιότητα, καθώς και η υλοποίηση δράσεων ανοικτής διακυβέρνησης για την διοικητική ανασυγκρότηση. Βασικά εργαλεία για την προώθηση της διαφάνειας και της ανοικτής διακυβέρνησης είναι τα ακόλουθα:

· Επαρκείς νομικές δεσμεύσεις για την υλοποίηση της οριζόντιας πολιτικής για την ανοικτή, συμμετοχική διακυβέρνηση και την προώθηση της ψηφιακής δημοκρατίας.

· Περαιτέρω αξιοποίηση του προγράμματος ΔΙΑΥΓΕΙΑ για μεγαλύτερη διαφάνεια και λογοδοσία και ως μέσο υποστήριξης των ελεγκτικών μηχανισμών, έλεγχο της διοικητικής δράσης, εντοπισμό φαινομένων κακοδιοίκησης και διαφθοράς.

· Εφαρμογή νέων τεχνολογιών και υπηρεσιών, που επιτρέπουν στους χρήστες να εντοπίζουν τα προσωπικά τους δεδομένα, που αποθηκεύονται από τις δημόσιες διοικήσεις, σε διοικητικούς τους φακέλους κλπ.

· Αύξηση της συμμετοχής πολιτών στις διαδικασίες διαμόρφωσης πολιτικών. Μέσω της εφαρμογής λύσεων ΤΠΕ και με εξασφάλιση αποτελεσματικών και διαφανών διαδικασιών, οι πολίτες συμμετέχουν σε διαβουλεύσεις σχετικά με τη δημόσια πολιτική, σε συζητήσεις και σε διαδικασίες χάραξης πολιτικής και στελέχωσης θέσεων ευθύνης. Προϋπόθεση αποτελεί η ενίσχυση του θεσμού Opengov.gr για τις ανοικτές διαβουλεύσεις και τις ανοικτές προκηρύξεις θέσεων ευθύνης.

· Ανάπτυξη, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ηλεκτρονικής υπηρεσίας υποστήριξης «πρωτοβουλιών των πολιτών» (European Citizen Initiative) η οποία προβλέπεται και στο άρθρο 11 της Συνθήκης ΕΕ.

Σημαντική παρέμβαση αποτελεί επίσης η εφαρμογή λύσεων ψηφιακής ψηφοφορίας (e-voting) με τα ακόλουθα βασικά συστατικά στοιχεία:

· Διαχείριση κλειστού, προστατευμένου ψηφιακού μητρώου συμμετεχόντων στην ψηφοφορία

· Δυνατότητα να ψηφίσει ο καθένας από απόσταση και όσες φορές θέλει με ισχύ της τελευταίας ψήφου καθώς, με δεδομένο ότι η εξασφαλίζεται ο έλεγχος της ταυτοπροσωπίας, η επαναληπτική ψήφος διασφαλίζει την ελεύθερη έκφραση της βούλησης

· Χρήση ηλεκτρονικής κάλπης με εξασφάλιση ότι για όποιον ασκήσει το δικαίωμά του με φυσική παρουσία υπερισχύει αυτή η ψήφος ακυρώνοντας την όποια ηλεκτρονική ψήφο.

4. Κοινωνική καινοτομία στην ψηφιακή εποχή

4.1. Βασικές παραδοχές

Οι ψηφιακές τεχνολογίες δεν είναι μόνο εργαλείο, αλλά επιφέρουν βαθύ μετασχηματισμό των τρόπων με τους οποίους παράγουμε, καταναλώνουμε, μαθαίνουμε, ανταλλάσσουμε, επικοινωνούμε και, τελικά, ζούμε.

Ο πυρήνας της οικονομικής και κοινωνικής πρόκλησης για την χώρα μας είναι να λάβει σοβαρά υπόψη και να ανταποκριθεί στην μετάβαση στην ψηφιακή εποχή και στις αλλαγές που αυτή φέρνει. Ένας από τους βασικούς άξονες και προνομιακό πεδίο ανάπτυξης δημοσίων πολιτικών προς αυτή την κατεύθυνση, είναι η κοινωνική ψηφιακή καινοτομία, με στόχο την επίλυση κοινωνικών ζητημάτων. Η κοινωνική ψηφιακή καινοτομία σχετίζεται με τον εντοπισμό και την κάλυψη των αναγκών ανθρώπων και κοινοτήτων με την εφαρμογή καινοτόμων προγραμμάτων που ενσωματώνουν μια ισχυρή τεχνολογική συνιστώσα, για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στις επιδιωκόμενες λύσεις.

Για τον λόγο αυτό, άλλωστε, γύρω από την κοινωνική καινοτομία αναδύεται και οργανώνεται ένα σημαντικό πεδίο έρευνας, σε τομείς όπως η ψηφιακή εκπαίδευση και κατάρτιση, η ηλεκτρονική διακυβέρνηση, e- υγεία, smart cities, τηλεργασία, συνεργατική οικονομία, άμεση δημοκρατία και συμμετοχή των πολιτών κ.ά.

4.2. Καινοτόμες ιδέες και πρακτικές

Οι προκλήσεις για μια έξυπνη πόλη

Η ψηφιακή τεχνολογία παρέχει τα εργαλεία για να σκεφτούμε και να αναπτύξουμε την πόλη του αύριο, και να επανεφεύρουμε το αστικό περιβάλλον, δημιουργώντας την «έξυπνη Πόλη». Η ανάδυση της νέας αυτής δυναμικής στην διαχείριση της πόλης, απαιτεί νέες συνέργειες. Επιβάλλεται συνεργασία της δημόσιας διοίκησης, των Περιφερειών και των ΟΤΑ με φορείς και επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα, συμπεριλαμβανομένων τοπικών start-up που προσφέρουν ψηφιακή καινοτομία, ψηφιακά εργαλεία και τεχνολογίες, καθώς και η συμμετοχή των πολιτών και της ακαδημαϊκής και ερευνητικής κοινότητας, η οποία αποτελεί προνομιακό εταίρο.

Οι βασικοί άξονες για την δημιουργία έξυπνων πόλεων είναι το περιβάλλον, η διακυβέρνηση, η ανοικτή κοινωνία, η οικονομία, οι μεταφορές.

Η καταπολέμηση του ψηφιακού χάσματος

Με την σύμπραξη κοινωνικών φορέων, ιδιωτών, και τοπικής αυτοδιοίκησης, βάσει μιας στρατηγικής ενσωμάτωσης, μπορεί να δημιουργηθεί ένα δίκτυο υποστήριξης σε τοπικό επίπεδο που προτείνει εκπαιδευτικά προγράμματα σε εργαλεία και ψηφιακές υπηρεσίες, σε άτομα που συναντούν δυσκολίες στην χρήση των νέων τεχνολογιών.

Τηλεϊατρική – ΑμΕΑ

Ενθάρρυνση της ανάπτυξης της τηλεϊατρικής στον τομέα της υγείας, με στόχο να δοθεί στους γιατρούς η δυνατότητα να διασφαλίσουν την εξ αποστάσεως παρακολούθηση του ασθενούς, ή διευκολύνοντας την διάγνωση σε ένα ασθενή σε κίνδυνο. Αυτό αποτελεί τον κύριο άξονα ενός μεγάλου επενδυτικού σχεδίου, που είναι ανταποδοτικό, συμβάλλοντας τελικά σημαντικά σε εξοικονόμηση δαπανών. Ενδεικτικά μπορούν να αναπτυχθούν δράσεις όπως:

Υπηρεσίες υποστήριξης ηλικιωμένων και μοναχικών ατόμων (e-inclusion – active ageing), υποστήριξης ΑμΕΑ, ασθενών με χρόνιες παθήσεις και άλλων ειδικών ομάδων πληθυσμού, υπηρεσίες κινητής τηλεϊατρικής, παρακολούθησης κρίσιμων δεδομένων με χρήση κινητών συσκευών αλλά και συσκευών που ενσωματώνονται στο ανθρώπινο σώμα, υπηρεσίες διαχείρισης ιατρικών απεικονίσεων και βέλτιστης αναζήτησης σε ιατρικές βάσεις δεδομένων, υπηρεσίες διαχείρισης δεδομένων στο σημείο παροχής ιατρικής περίθαλψης, υπηρεσίες ψηφιακών κοινοτήτων στην Υγεία και τη κοινωνική ασφάλιση, υπηρεσίες εικονικής πραγματικότητας (online) για θέματα κοινωνικής ενσωμάτωσης ειδικών ομάδων πληθυσμού κ.ά.

Πολιτισμός -Ψηφιακή ψυχαγωγία

Ανάπτυξη προγραμμάτων για την παραγωγή ψηφιακών παιχνιδιών (OnLine και mobile gaming) στο πλαίσιο των δημιουργικών βιομηχανιών (Creative Industries), που περιλαμβάνουν επίσης την κινηματογραφική παραγωγή, τις οπτικοακουστικές και ψηφιακές τέχνες, την αρχιτεκτονική, το design, τη μουσική, τη διαφήμιση κ.α.

Ανάπτυξη υπηρεσιών εικονικής ξενάγησης με την χρήση πολλαπλών μέσων, υπηρεσίες μέσω κινητών συσκευών με χρήση επαυξημένης πραγματικότητας (augmented reality) για χώρους του Πολιτισμού, Αθλητισμού και Τουρισμού.

5. Ανάπτυξη και εργασία στην ψηφιακή εποχή

5.1 Βασικές παραδοχές

Η τέταρτη βιομηχανική επανάσταση επαναπροσδιορίζει τους κανόνες λειτουργίας της οικονομίας με μοχλούς την Τεχνητή Νοημοσύνη, την Ρομποτική και την Ανάλυση τεράστιου όγκου πληροφοριών. Θα οδηγηθούμε σε κοινωνίες που εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας θα εξαφανιστούν, ενώ παράλληλα θα δημιουργηθούν μεγάλες ανάγκες για εξειδικευμένες θέσεις εργασίας στον τομέα των ΤΠΕ. Όπως σε κάθε βιομηχανική επανάσταση, τα κρίσιμα θέματα που θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε είναι, από τη μια, η επανεκπαίδευση τεράστιου αριθμού εργαζομένων σε συνδυασμό με τη ριζική αλλαγή του ίδιου του εκπαιδευτικού μας συστήματος, και, από την άλλη η διαμόρφωση των πολιτικών για τη δίκαιη κατανομή του κοινωνικού πλούτου που θα παραχθεί. Βέβαια, το πρόβλημα της άνισης κατανομής δεν είναι καινούργιο, ωστόσο η τέταρτη βιομηχανική επανάσταση, εάν λείψουν οι προοδευτικές πολιτικές, θα επιδεινώσει δραματικά την έλλειψη ισότητας.

5.2 Στόχος

Ιστορικά, η πρόοδος ενός έθνους, είναι συνυφασμένη με την ικανότητα υιοθέτησης καινοτόμων ιδεών που το καθιστούν πρωτοπόρο είτε σε στρατιωτικό είτε, κυρίως, σε οικονομικό επίπεδο. Στην εποχή της 4ης βιομηχανικής επανάστασης, οι ψηφιακές τεχνολογίες αποτελούν το βασικό μέσο γρήγορης εδραίωσης οικονομικού πλεονεκτήματος, όταν ενσωματώνονται με έξυπνο και αποδοτικό στόχο στην παραγωγή.

5.3 Δομικά στοιχεία

· Η στοχευμένη υιοθέτηση ανοικτών τεχνολογιών για τη μείωση του χάσματος με τις τεχνολογικά εξελιγμένες χώρες, σε συνδυασμό με την προαγωγή και την προστασία της διανοητικής ιδιοκτησίας για την ανάπτυξη πρωτοποριακών εφαρμογών.

· Η δημιουργία εξειδικευμένων υπηρεσιών αναφορικά με την αδειοδότηση ψηφιακών υπηρεσιών και προϊόντων καθώς .

· Η συνεργασία με κάθετους παραγωγικούς τομείς όπου η χώρα ήδη πρωτοπορεί, ως πεδίο εφαρμογής των προϊόντων της ψηφιακής καινοτομίας με στόχο τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας στους κλάδους αυτούς.

5.4. Δράσεις υψηλής προτεραιότητας

· Στρατηγικό σχέδιο για το μετασχηματισμό των ναυπηγοεπισκευαστικών ζωνών της χώρας με γνώμονα τις νέες τεχνολογίες της βιομηχανικής τρισδιάστατης εκτύπωσης, των αυτόνομων οχημάτων και της ρομποτικής.

· Μετεξέλιξη της χώρας σε διηπειρωτική αποθήκη έξυπνης πληροφορίας και σύγχρονο, έξυπνο, ενεργειακά αυτόνομο, κόμβο τηλεπικοινωνιών, πληροφορικής και υπηρεσιών φιλοξενίας κρίσιμων τεχνολογικών υποδομών.

· Προώθηση των συμπράξεων μεταξύ της αυτοδιοίκησης (τοπικής και περιφερειακής) και τηλεπικοινωνιακών παρόχων, για τη δημιουργία δικτύων οπτικών και ασύρματων δικτυών 5ης γενιάς

· Κίνητρα σε επιχειρήσεις και απασχολούμενους που λειτουργούν σε περιβάλλον απομακρυσμένης εργασίας, με αυστηρό πλαίσιο προστασίας και ελέγχου των εργασιακών σχέσεων.

· Αλλαγή θεσμικού πλαισίου για τη διευκόλυνση ανάπτυξης υποδομών έξυπνης πόλης και τηλεπικοινωνιακών δικτύων σε δημόσιους χώρους (δρόμοι, πεζοδρόμια, εξωτερικές όψεις κτηρίων) όσο και σε ιδιωτικούς εσωτερικούς χώρους.

· Ρύθμιση για την χρήση ευφυών λύσεων μέτρησης, ελέγχου και προστασίας σε στοχευμένους κλάδους της αγροτικής παραγωγής.

· Εκπόνηση στρατηγικής για τη χρήση, παραγωγή περιεχομένου και εφαρμογών για την ψηφιακή διασκέδαση. Αξιοποίηση του πολιτιστικού περιεχομένου στην βιομηχανία ψηφιακών παιχνιδιών και εικονικής πραγματικότητας.

· Μεταφορά κονδυλίων σε αντίστοιχους τομείς έρευνας

· Δημιουργία ευέλικτου θεσμικού πλαισίου για συμμετοχή μελών του ακαδημαϊκού προσωπικού και ακαδημαϊκών και ερευνητικών ιδρυμάτων σε εταιρικά σχήματα.

Πληκτρολογήστε και πατήστε το enter.

Τα cookies είναι σημαντικά για την εύρυθμη λειτουργία του site μας και τη βελτίωση της online εμπειρία σας.
Πατήστε "Αποδοχή Cookies" για να συνεχίσετε.
Για να διαβάσετε περισσότερα σχετικά με τα cookies πατήστε περισσότερες πληροφορίες

Για να εξασφαλίσουμε τη σωστή λειτουργία του ιστότοπου, μερικές φορές τοποθετούμε μικρά αρχεία δεδομένων στον υπολογιστή σας, τα λεγόμενα «cookies». Οι περισσότεροι μεγάλοι ιστότοποι κάνουν το ίδιο.

Τι είναι τα cookies;

Τα  cookies είναι μικρά αρχεία κειμένου τα οποία ένας ιστότοπος αποθηκεύει στον υπολογιστή σας ή στην κινητή σας συσκευή όταν επισκέπτεστε αυτόν τον ιστότοπο. Με τον τρόπο αυτό, ο ιστότοπος θυμάται τις ενέργειές σας και τις προτιμήσεις σας (όπως  κωδικός σύνδεσης, γλώσσα,  μέγεθος γραμματοσειράς και άλλες προτιμήσεις απεικόνισης) για ένα χρονικό διάστημα, κι έτσι δεν χρειάζεται να εισάγετε τις προτιμήσεις αυτές κάθε φορά που επισκέπτεστε τον ιστότοπο ή φυλλομετρείτε τις σελίδες του.

Πως χρησιμοποιούμε τα cookies;

Ορισμένες από τις σελίδες μας χρησιμοποιούν cookies για να θυμούνται:

Επίσης, ορισμένα βίντεο ενσωματωμένα στις σελίδες μας χρησιμοποιούν ένα cookie για να συγκεντρώνουν ανώνυμα στατιστικά στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο φθάσατε ως το συγκεκριμένο σημείο και για το ποια βίντεο επισκεφτήκατε.

Η ενεργοποίηση αυτών των cookies δεν είναι απαραίτητη για τη λειτουργία του ιστότοπου αλλά, μέσω αυτών θα έχετε δυνατότητες για καλύτερη φυλλομέτρηση.  Μπορείτε να διαγράψετε αυτά τα cookies, ή να αποκλείσετε την πρόσβαση σε αυτά, αλλά αν το κάνετε ορισμένα χαρακτηριστικά του ιστότοπου ίσως να μην λειτουργούν ικανοποιητικά.

Οι πληροφορίες που σχετίζονται με τα cookies δεν χρησιμοποιούνται για να σας ταυτοποιήσουν προσωπικά και έχουμε τον απόλυτο έλεγχο των δεδομένων του μοτίβου. Τα cookies δεν χρησιμοποιούνται για σκοπούς άλλους από αυτούς που περιγράφονται στο παρόν κείμενο.

Πώς να ελέγχετε τα cookies

Μπορείτε να ελέγχετε και/ή να διαγράφετε τα cookies ανάλογα με τις επιθυμίες σας. Λεπτομέρειες θα βρείτε εδώ: aboutcookies.org. Μπορείτε να διαγράψετε όλα τα cookies που βρίσκονται ήδη στον υπολογιστή σας, όπως και να ρυθμίσετε τους περισσότερους φυλλομετρητές κατά τρόπο που να μην επιτρέπουν την εγκατάσταση cookies. Ωστόσο, στην περίπτωση αυτή, ίσως χρειαστεί να προσαρμόζετε εσείς από μόνοι σας ορισμένες προτιμήσεις κάθε φορά που επισκέπτεστε έναν ιστότοπο, και επίσης ενδέχεται να μην λειτουργούν και μερικές υπηρεσίες.

Κλείσιμο