Σε Κοινοβουλευτική Δραστηριότητα

Ευχαριστώ κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Μπαίνουμε σήμερα στη συζήτηση του νομοσχεδίου του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για τους Αγροτικούς Συνεταιρισμούς, ενώπιον της Ολομέλειας της Βουλής.

Πριν αναλύσουμε τα χαρακτηριστικά του νομοσχεδίου, ας θυμηθούμε λίγο την έννοια του συνεταιρισμού.

Τί σημαίνει λοιπόν συνεταιρισμός;

Συνεταιρισμός, σύμφωνα με τη Διεθνή Συνεταιριστική Συμμαχία, είναι μια: «αυτόνομη ένωση προσώπων που συγκροτείται εθελοντικά για την αντιμετώπιση των κοινών οικονομικών, κοινωνικών και πολιτιστικών αναγκών και επιδιώξεων τους, διαμέσου μιας συνιδιόκτητης και δημοκρατικά διοικούμενης επιχείρησης».

Ο ορισμός δόθηκε στο παγκόσμιο συνέδριο συνεταιριστικών οργανώσεων στο Μάντσεστερ της Αγγλίας το 1995.

Ο θεσμός του συνεταιρίζεσθαι είναι ιστορικός θεσμός, διαχρονικός θα λέγαμε.

Αποτελεί συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα και έχει συντελέσει στη σύνδεση των επαγγελματιών με την κοινωνική και οικονομική πρόοδο.

Μέσα από τους αγροτικούς ιδίως συνεταιρισμούς, έχουν δημιουργηθεί ισχυρά brand names προϊόντων.

Έχουν ενισχυθεί εισοδηματικά οι τοπικές οικονομίες και κοινωνίες.

Ο ρόλος των αγροτικών συνεταιρισμών έχει καθορίσει την πρωτογενή παραγωγή.

Την γενικότερη πορεία και εξέλιξη του πρωτογενούς τομέα της χώρας μας.

Για αυτό και η διαδικασία νομοθέτησης για το συνεταιριστικό κλάδο θα έπρεπε να είναι πολύ πιο σχολαστική, πιο επιλεκτική , πιο σαφής και με προοπτική για το παρόν και για το μέλλον.

Σε αυτή την απαίτηση, το παρόν σχέδιο νόμου αποτυγχάνει να ανταποκριθεί.

Έρχεται  να συμπληρώσει ένα εκτενές, πολυσύνθετο ήδη υπάρχον νομικό πλαίσιο για τους συνεταιρισμούς.

Ένα κατακερματισμένο νομικό πλαίσιο του οποίου οι διατάξεις, όπως η πράξη έχει αποδείξει, δεν έχουν καταφέρει να λύσουν τα προβλήματα των συνεταιρισμών.

Προβλήματα που έχουν συσσωρευθεί μέσα στα χρόνια, με χιλιάδες συνεταιρισμούς ανενεργούς ή υπό εκκαθάριση.

Το συνεταιριστικό κίνημα χρεωκόπησε για πολλούς λόγους.

Και γιατί η παρέμβαση του Κράτους που επιχειρήθηκε ιδίως με τον ν. 4384/2016 δεν έλυσε τα προβλήματα

Αλλά και γιατί οι συνεταιρισμοί, ακολούθησαν τη συνολική πορεία του πρωτογενή τομέα της χώρας, μέσα σε ένα κλίμα αποδιοργάνωσης, απαισιοδοξίας και οικονομικής εξαθλίωσης.

Έρχεται λοιπόν το παρόν σχέδιο νόμου χωρίς καμία απολύτως μεταρρύθμιση, χωρίς καν να προσπαθήσει να θέσει τις βάσεις για ένα νέο παραγωγικό μοντέλο για τον πρωτογενή τομέα

Του οποίου συστατικό στοιχείο θα είναι οι αγροτικοί συνεταιρισμοί.

Οι αγροτικοί συνεταιρισμοί, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, που δε μπορούν πλέον να αντιμετωπίζονται από την εκάστοτε Κυβέρνηση ως ένα επιμέρους, ειδικό ή ακόμα και τεχνικό θέμα του αγροτικού τομέα.

Δε μπορεί να αντιμετωπίζεται το συνεταιριστικό πλαίσιο με fast track διαδικασίες.

Να συντάσσονται κάποιες διατάξεις που ρυθμίζουν γραφειοκρατικά και διαδικαστικά θέματα για τη σύσταση και τον τρόπο λειτουργίας των συνεταιρισμών

Και να λέτε ότι συντάσσετε έτσι ένα νομοσχέδιο για τους συνεταιρισμούς

Και να έχετε την ψευδαίσθηση ότι με τον τρόπο αυτό προσφέρετε κάτι καινούργιο σε αυτές τις οργανώσεις που έχουν τη δική τους ιστορία στον πρωτογενή τομέα της χώρας

Πόσω μάλλον εσείς, κυρίες και κύριοι της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, δε μπορείτε να παρουσιάζεστε ως υπερασπιστές του συνεταιριστικού κινήματος και της ενιαίας θεσμικής εκπροσώπησης των αγροτών.

Διότι το συνεταιρίζεσθαι δεν έχει θέση στην ιδεολογία σας

Δε γνωρίζετε την έννοια του συνεταιρισμού.

Την αξία του για την τοπική αγροτική παραγωγή.

Το πώς μπορεί ο συνεταιρισμός να βοηθήσει τον κάθε παραγωγό ξεχωριστά να μετριάσει το κόστος παραγωγής και να προωθήσει τα προϊόντα του αυξάνοντας τελικά τα έσοδά του.

Το πώς το ενισχυμένο συνεταιριστικό κίνημα μπορεί να βοηθήσει συνολικά την πρόοδο του πρωτογενή τομέα.

Η κριτική που κάνουμε στο υπό συζήτηση νομοσχέδιο, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, εστιάζει στο ότι η Κυβέρνηση για άλλη μια φορά νομοθετεί, όντας κατώτερη των περιστάσεων.

Απουσιάζει η προοπτική , το όραμα για την εξέλιξη των συνεταιρισμών μέσα από την προώθηση ενός νέου σχεδίου για τον πρωτογενή τομέα της χώρας.

Αυτό το σχέδιο, κύριε Υπουργέ και κυρίες και κύριοι της Κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας δεν είμαστε σίγουροι αν όντως το έχετε.

Στο ερώτημα που κι εγώ ο ίδιος σας απηύθυνα, κύριε Υπουργέ,

ποιος στα αλήθεια είναι ο λόγος που προσθέτετε ένα ακόμα νομοσχέδιο στο ήδη πολυσύνθετο νομικό πλαίσιο για τους αγροτικούς συνεταιρισμούς,

απαντήσατε ότι επιδίωξή σας ήταν να δώσετε ελευθερία στους συνεταιριστές να ρυθμίσουν όπως θέλουν τα θέματά τους.

Το επιχείρημα έστω ότι ήρθατε να απλοποιήσετε σε κάποιο βαθμό το συνεταιριστικό πλαίσιο,  που ήταν  ομολογουμένως αρκετά περίπλοκο ,

να το ακούσουμε αλλά ούτε και αυτό συμβαίνει επί της ουσίας.

Διότι δε βλέπουμε και κάποια ρηξικέλευθη ρύθμιση σε αυτό το σχέδιο νόμου.

Παρά μια από τα ίδια.

Και αλήθεια κύριε Υπουργέ, φέρνετε ένα νομοσχέδιο για να δείξετε ότι είστε υπέρ της ελευθερίας του ανθρώπου και ότι εμπιστεύεστε τους συνεταιριστές;

Αυτή είναι η στρατηγική σας για την επίλυση των προβλημάτων των συνεταιρισμών;

Κύριε Υπουργέ,

Έχετε κάνει σαφές με την πολιτική σας ότι είστε υπέρ της εισόδου του ιδιωτικού κεφαλαίου παντού.

Ιδιωτική ασφάλιση στον ΕΛΓΑ, ιδιώτες-επενδυτές στον αγροτικό συνεταιρισμό για πρώτη φορά με αυτό το νομοσχέδιο με δικαίωμα ψήφου μάλιστα.

Αυτή είναι η μόνη καινοτομία που φέρνει αυτό το σχέδιο νόμου.

Θέλετε μάλλον να γράψετε με μαύρα γράμματα το όνομά σας στην ιστορία της συνεταιριστικής νομοθεσίας,

εισάγοντας μια τέτοιου είδους ρύθμιση.

Δίνετε δηλαδή το δικαίωμα με νόμο του κράτους στον ιδιώτη να εισέλθει στο συνεταιρισμό και κατέχοντας το 35% επί του συνόλου των ψήφων να τον οδηγήσει όπου θέλει.

Μία πρακτική που πιο ξεκάθαρα δε μπορούσε να ειπωθεί από τη Διεθνή Συνεταιριστική Συμμαχία ότι έχει εφαρμοστεί διεθνώς και έχει αποτύχει.

Κι εσείς τί μας είπατε στην Επιτροπή;

ότι έχει εφαρμοστεί, παρόλ’ αυτά,

δηλαδή ότι κι εμείς πρέπει να την εφαρμόσουμε κι ας αποτύχουμε

θα την έχουμε εφαρμόσει όμως.

Αυτή η λογική, κύριε Υπουργέ, δεν είναι απλά του παραλόγου, είναι και επικίνδυνη.

Θα εφαρμόσουμε, κατά τα λεγόμενά σας, ένα μοντέλο λειτουργίας αγροτικού συνεταιρισμού που έχει παταγωδώς αποτύχει διεθνώς.

H είσοδος των ιδιωτών απέτυχε διότι, όπως είπε και ο Γενικός Διευθυντής της Διεθνούς Συνεταιριστικής Συμμαχίας, ο συνεταιρισμός δεν είναι κεφαλαιουχική εταιρεία.

Θέλετε λοιπόν, κυρίες και κύριοι της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, να εφαρμόσουμε για ακόμα μια φορά τα κακώς κείμενα της διεθνούς πρακτικής.

Αυτό ακριβώς είναι το νόημα της κριτικής μας σε αυτό το νομοσχέδιο.

Ότι βλέπετε το δέντρο και χάνετε το δάσος.

Ακούσατε τους εκπροσώπους όλων των φορέων που σύσσωμα διαφωνούν με την εν λόγω ρύθμιση.

Ακόμα και αν δέχονταν, όπως είπαν την είσοδο ιδιώτη, σίγουρα δε θα του έδιναν το 35% επί του συνόλου των ψήφων, το οποίο μάλιστα συσσωρεύεται σε ένα μόνο άτομο.

Θεωρούν όλοι, το είπαν ξεκάθαρα, ότι έτσι θα χαθεί η ταυτότητα και η αυθεντικότητα του συνεταιρισμού.

Θα καταστρατηγηθεί η δημοκρατική λειτουργία του που είναι και μια από τις συνεταιριστικές αρχές.

Οι φορείς τα είπαν, προειδοποίησαν

Το αντεπιχείρημά σας, ακολουθώντας τη λογική της παροχής ελευθερίας στους συνεταιριστές μέσω του νομοσχεδίου, είναι η μη υποχρεωτικότητα της διάταξης.

Η εμπειρία έχει δείξει όμως ότι στην Ελλάδα, έτσι και ο νόμος δώσει το δικαίωμα, όχι απλά θα γίνει χρήση αλλά κατάχρηση.

Θα αρχίσουν πλέον οι κατά τόπους επιχειρηματικές δραστηριότητες να ασκούνται με το συνεταιριστικό μανδύα με όφελος μόνο για το ιδιωτικό κεφάλαιο.

Υποστηρίξατε στη συζήτηση στην Επιτροπή ότι οι συνεταιρισμοί πρέπει να εξελιχθούν για να αντέξουν στον ανταγωνισμό των μεγάλων κεφαλαιουχικών εταιρειών.

Να ακούσουμε το επιχείρημα της ανάγκης χρηματοδότησης στην οποία μπορεί να συμβάλλει ο ιδιώτης για τη διάσωση ή τη σύσταση ενός ισχυρού συνεταιρισμού

Αλλά όχι με δικαίωμα ψήφου. Γιατί με δικαίωμα ψήφου;

Με μαθηματική ακρίβεια με το δικαίωμα ψήφου και δη με το ποσοστό του 35%, ο ιδιώτης θα έχει αποφασιστική αρμοδιότητα.

Το επιχείρημα, δε, της μη υποχρεωτικότητας της διάταξης καταρρίπτεται από το ότι με ένα σύνολο διατάξεων

που καταλαμβάνουν τα κεφάλαια Γ’, Δ’ και Ε’ του νομοσχεδίου προσπαθείτε να κουκουλώσετε την, τελικά, παροχή σχεδόν καθολικής εξουσίας στον ιδιώτη- επενδυτή.

Οπότε, μη μιλάτε για παροχή ελευθεριών στον συνεταιριστή διότι η πραγματική στόχευση αυτού του νομοσχεδίου είναι η παντελής αποδυνάμωση των συνεταιριστών μέσω της ίδιας της διάλυσης των συνεταιρισμών.

Εμείς, κάναμε μία πρόταση στην Επιτροπή και θα την επαναλάβουμε για να ακουστεί καλύτερα.

Αν θέλατε την με κάποιο τρόπο ενίσχυση των συνεταιρισμών από το ιδιωτικό κεφάλαιο, θα μπορούσατε να προβλέψετε τη σύναψη προγραμματικών συμφωνιών μεταξύ συνεταιρισμού και ιδιώτη.

Με συγκεκριμένους στόχους, με συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τα μέρη,

σαν μια άλλη μορφή σύμπραξης δημοσίου και ιδιωτικού τομέα.

Σε ένα πνεύμα ελεύθερης οικονομίας, σε μια win to win σχέση όπου ο καθένας θα είχε ένα ρόλο να επιτελέσει και ένα όφελος να αποκομίσει.

Μια άλλη πρόταση, θα ήταν επίσης να δοθούν κίνητρα στα ήδη μέλη των συνεταιρισμών να αγοράσουν περισσότερες μερίδες για να ενισχύσουν τον συνεταιρισμό τους μόνοι τους.

Χωρίς τη συμμετοχή τρίτων προσώπων.

Αυτή θα ήταν μια έμπρακτη παροχή ελευθεριών και απόδειξη της εμπιστοσύνης του Κράτους στον συνεταιριστή , όπως εσείς λέτε ότι στοχεύετε να δείξετε με αυτό το νομοσχέδιο.

Ο συνεταιρισμός, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, αποτελεί ένωση προσώπων με κοινωνικό χαρακτήρα και οικονομικό σκοπό.

Με το εν λόγω νομοσχέδιο, ο κοινωνικός χαρακτήρας του συνεταιρισμού χάνεται.

Ο συνεταιρισμός αντιμετωπίζεται από τις διατάξεις του παρόντος νομοσχεδίου, σαν μια επιχείρηση με μόνο σκοπό την επιβίωσή της και το κέρδος ενός μικρού αριθμού εμπλεκόμενων μερών.

Απουσιάζει η πρόβλεψη εκπαίδευσης των συνεταιριστών που αποτελεί μία εκ των συνεταιριστικών αρχών.

Επίσης, θεωρούμε ότι παραβιάζεται και η δεύτερη συνεταιριστική αρχή για τον δημοκρατικό έλεγχο από τα μέλη με τα άρθρα του Κεφαλαίου ε’: ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΩΝ ΑΓΡ. ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ (άρθρα 11-20):

Η απαρτία του ενός πέμπτου των μελών μετά την αδυναμία πρώτης σύγκλησης της Γενικής Συνέλευσης, δημιουργεί πολλά ερωτηματικά για τον τρόπο με τον οποίο θα λαμβάνονται οι αποφάσεις και την αντιπροσωπευτικότητα που θα έχουν.

Αναφορικά τώρα με τις διατάξεις περί οικονομικής διαχείρισης των συνεταιρισμών και συγκεκριμένα τα άρθρα 26 και 32 που αναφέρονται στα πλεονάσματα κέρδη του συνεταιρισμού και στην διανομή της συνεταιριστικής περιουσίας και τις μετατροπές της σε κεφαλαιουχικές εταιρείες.

Θα ήθελα να σημειώσω ότι και η διανομή των κερδών στα μέλη και η διανομή της συνεταιριστικής περιουσίας θέτει σε κίνδυνο όλες τις φοροαπαλλακτικές διατάξεις που η πολιτεία παρέχει σε αγροτικούς συνεταιρισμούς.

Η μετατροπή δε ενός συνεταιρισμού σε Α.Ε με συμμετοχή τρίτων, δεν είναι δυνατόν να συμβεί διότι οι συνεταιρισμοί διαθέτουν αδιανέμητη περιουσία η οποία αποτελεί περιουσία γενεών.

Μεγάλο θέμα για μας, στο οποίο δώσαμε ιδιαίτερη βάση στη συζήτηση του νομοσχεδίου στην αρμόδια Επιτροπή, είναι οι αποζημιώσεις των πρώην εργαζομένων των υπό εκκαθάριση συνεταιρισμών.

Το νομοσχέδιο δεν περιέχει καμία πρόβλεψη για προνομιακή ικανοποίηση των ανθρώπων αυτών οι οποίοι είναι χιλιάδες σε όλη την Ελλάδα,

καθόσον και οι υπό εκκαθάριση συνεταιρισμοί είναι πάνω από 100.

Ο κος Υπουργός το γνωρίζει, το παραδέχτηκε και μέσα στην Επιτροπή ότι υπάρχει πρόβλημα και ότι πρέπει να υπάρξει διευθέτηση με βάση και τον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας περί της σειράς ικανοποίησης από την πτωχευτική περιουσία.

Η Πολιτεία οφείλει με κάθε τρόπο να αποδώσει τα ποσά των αποζημιώσεων απόλυσης και των δεδουλευμένων στους πρώην εργαζόμενους των αγροτικών συνεταιρισμών υπό εκκαθάριση, οι οποίοι είναι κυρίως άνω των 50 ετών και αδυνατούν να βρουν νέα εργασία για να θρέψουν τις οικογένειές τους.

Επίσης, θέλουμε να τονίσουμε ότι δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη στο άρθρο αυτό για την εκπροσώπηση των εργαζομένων στα διοικητικά συμβούλια των συνεταιρισμών.

Όταν μιλάμε για συνεταιρισμό μιλάμε για μια μορφή επιχείρησης του χώρου της κοινωνικής οικονομίας.

Είναι αδιανόητο να μην προβλέπεται η συμμετοχή των εργαζομένων στις διοικήσεις

Αναφορικά με το ενιαίο τριτοβάθμιο όργανο εκπροσώπησης που προβλέπεται στο άρθρο 38 , ήμασταν οι πρώτοι που το στηρίξαμε.

Φυσικά και πρέπει να υπάρχει ισχυρή, ενιαία εκπροσώπηση του αγροτικού κλάδου η οποία να αποτελεί την έκφρασή του αγροτικού κινήματος.

Διαφωνούμε όμως με τον τρόπο ορισμού των αντιπροσώπων στη Γενική Συνέλευση, έτσι όπως προβλέπεται στο άρθρο 38 παρ. 6.

Είναι αντιδημοκρατικό, κατά την άποψή μας, να κρίνεται ο αριθμός των ψήφων ανάλογα με το ύψος του κύκλου εργασιών του μέλους.

Σε ό,τι αφορά, τέλος, τις Υπουργικές τροπολογίες οι οποίες κατατέθηκαν, για το πρόγραμμα δακοκτονίας λέμε φυσικά ναι και για την ευθύνη διοικήσεων αγροτικών συνεταιριστικών οργανώσεων, πρόκειται για δική μας πρόταση που απορριπτόταν διαρκώς από την προηγούμενη Κυβέρνηση, οπότε είμαστε υπέρ.

Το Κίνημα Αλλαγής κατέθεσε επίσης Τροπολογία για την αλλαγή στο όριο μελών σύστασης δασικών συνεταιρισμών , η οποία είπατε στην Επιτροπή ότι είναι αρμοδιότητας του Υπουργείου Περιβάλλοντος, προσχηματικά για να μην την κάνετε δεκτή.

Δεν πειράζει, εμείς θα συνεχίσουμε να διεκδικούμε τη μείωση στον απαιτούμενο αριθμό μελών διότι οι δασικοί συνεταιρισμοί ιδιαίτερα στις μικρές πληθυσμιακά περιοχές αποτελούν πυλώνα οικονομικής και περιβαλλοντικής ανάπτυξης.

Αναφορικά, τέλος , με την Τροπολογία για τους ΟΕΒ, απηύθυνα ερώτημα στον Υπουργό για την ακριβή διαδικασία που θα ακολουθηθει για τους διορισμούς μέσω ΑΣΕΠ.

Σας ευχαριστώ

Πληκτρολογήστε και πατήστε το enter.