Σε Κοινοβουλευτική Δραστηριότητα

Ομιλία Κώστα Σκανδαλίδη Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου  ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ στην  Επίκαιρη Επερώτηση Βουλευτών της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Κινήματος Αλλαγής προς τους Υπουργούς Εσωτερικών και Οικονομικών, με θέμα: «Οι αντοχές της Τοπικής Αυτοδιοίκησης εξαντλήθηκαν, απαιτούνται λύσεις τώρα».

Παρακολούθησα με μεγάλη προσοχή την τοποθέτηση του κυρίου Υπουργού και θα ήθελα πριν μπω στην ευρύτερη αντιπαράθεση γύρω από την πορεία του θεσμού και την πολιτική της Κυβέρνησης -γιατί υπήρξε εδώ μια τοποθέτηση πολύ σημαντική από όλους τους Βουλευτές του κινήματός μας, που τα επιμέρους θέματα τα κάλυψαν με μεγάλη πληρότητα- να κάνω ένα σχόλιο για αυτά που είπε στην αρχή και προσπάθησα να καταλάβω μετά πώς τα δικαιολόγησε.

Είπε ότι δεν ψηφίσαμε τίποτα, άρα δεν έχουμε πρόταση. Αυτό είναι τεράστιο λάθος. Τι σημαίνει δεν ψηφίσαμε τίποτα; Αν αυτοί οι νόμοι που φέρνετε είναι έξω από την πραγματικότητα και τις ανάγκες του θεσμού, προφανώς δεν τους ψηφίζουμε.  Εάν έχουν ωριμάσει οι αλλαγές στην αυτοδιοίκηση εδώ και χρόνια πολλά και δεν έχουμε προχωρήσει στο επόμενο κύμα μεγάλων ριζικών αλλαγών, δεν βοηθάει την αυτοδιοίκηση η πολιτική σας. Μας είπατε πράγματα διαχειριστικά, 100 εκατομμύρια εδώ, 30 εκατομμύρια εκεί, 40 εκατομμύρια εκεί. Ανακατανομή πόρων συνολικά ανάμεσα στις βαθμίδες της ανάπτυξης έκανε αυτή η Κυβέρνηση ή βλέπετε τον Προϋπολογισμό και λέτε τόσα στο λάδι τόσα στο ξύδι τόσα στο λαδόξυδο; Περί αυτού πρόκειται. Αυξήσατε 40 εκατομμύρια. Σιγά τα αβγά. Χρειάζεται να αλλάξει η γενική κατανομή των πόρων.

Παραδείγματος χάριν, πόσο τοις εκατό του Ταμείου Ανάπτυξης χειρίζεται αποκλειστικά με δική της αρμοδιότητα η αυτοδιοίκηση του δεύτερου βαθμού, η  περιφερειακή κυρίως για τα μεγάλα έργα και η τοπική του πρώτου βαθμού με δικές της αποφάσεις, με δικές της επιλογές με δικό της προγραμματισμό; Διαχειριστήκατε τη λειτουργία της αυτοδιοίκησης με έναν τρόπο εντελώς επιφανειακό. Λύνετε όπως κάνετε σε όλους τους τομείς προβλήματα βλέποντας και κάνοντας, όπως ο Υπουργός Οικονομικών έτσι κι εσείς, «δώσαμε εδώ, λύσαμε αυτό το θέμα, λύσαμε το άλλο». Μα, δεν είναι αυτό το πρόβλημα της ανάπτυξης της χώρας. Το πρόβλημα της ανάπτυξης της χώρας είναι πολύ μεγαλύτερο, έχει να κάνει με μεγάλες αλλαγές που δεν τολμάτε να κάνετε, γιατί δεν είστε μεταρρυθμιστική δύναμη.

Δεν μιλάμε, λοιπόν, την ίδια γλώσσα και από τη στιγμή που δεν μιλάμε την ίδια γλώσσα, δεν μπορούμε να κάνουμε και μια αντιπαράθεση επί του συγκεκριμένου.

Εγώ, λοιπόν, δεν θα καταφύγω τώρα στα διάφορα μικροπράγματα. Θα πω τι ακριβώς πιστεύω ότι συμβαίνει σε όλη αυτή την πορεία του θεσμού και στην αντιπαράθεση της δικής μας πολιτικής με της δικής σας πολιτικής.

Εγώ νομίζω ότι η σημασία και η επικαιρότητα της σημερινής συζήτησης είναι πάρα πολύ μεγάλη, γιατί αφορά τον κατεξοχήν χώρο και θεσμό, όπου ανάγλυφα απεικονίζονται και αντιπαρατίθενται οι συντηρητικές με τις προοδευτικές στρατηγικές.

Πρόκειται για την αντιπαράθεση από τη μια μεριά ενός συγκεντρωτικού αυταρχικού συστήματος διακυβέρνησης κι από την άλλη μεριά της αποκεντρωμένης σύγχρονης και δημοκρατικής πολιτείας που είναι το παρόν και το μέλλον της δημοκρατίας και στην Ευρώπη και εδώ.

Τώρα, με την ευκαιρία των γαλλικών εκλογών γίνεται μεγάλη συζήτηση και σήμερα -το βλέπετε όλοι σας- στις διάφορες εφημερίδες προσπαθούν να ερμηνεύσουν πώς είναι δυνατόν όταν την τελευταία στιγμή σώθηκε η Γαλλία από την ακροδεξιά, τώρα να χάνει και την πλειοψηφία ο Μακρόν. Διότι πρέπει επιτέλους να ξαναγυρίσουν τα κόμματα τα προοδευτικά και τα σοβαρά σε μια συλλογική προσπάθεια που πρέπει να γίνει, μια προσπάθεια που στηρίζεται στον ενεργό πολίτη κι όχι στον μοναχικό ιδιώτη, γιατί η συντηρητική πολιτική οδηγεί τα πράγματα στο μοναχικό ιδιώτη.

Πώς γίνεται αυτήν τη στιγμή –θα το δείτε συγκεκριμένα- η σταδιακή μετάβαση από τα αντιπροσωπευτικά όργανα στα εκτελεστικά; Εγώ δεν λέω ότι δεν πρέπει να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα των δήμων. Δώστε όλα τα μικρά απευθείας στην εξουσία του Δημάρχου, να μην έχει εκατό πενήντα θέματα το δημοτικό συμβούλιο κάθε φορά που συνεδριάζει χωρίς λόγο. Δώστε τα όλα στον Δήμαρχο. Δεν μπορείτε να αφαιρέσετε όμως από το δημοτικό συμβούλιο και τον προγραμματισμό. Δεν μπορείτε να αφαιρέσετε την οικονομική ανάπτυξη του Δήμου, δεν μπορείτε να αφαιρέσετε τις εξουσίες για το ποιος αποφασίζει για τα σοβαρά έργα στην περιοχή και να τα πάτε στην Οικονομική Επιτροπή ή να τα πάτε στην Επιτροπή Προγραμματισμού. Δεν είναι αυτή λειτουργία ενός δημοκρατικού θεσμού που μπορεί και ελέγχει, που ενισχύει τη συμμετοχή, που βοηθάει και από τα κάτω.

Εγώ θέλω να σας πω ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα. Εμείς φτιάξαμε τα ΚΕΠ, τα πήραμε και τα δώσαμε απευθείας στην αυτοδιοίκηση. Τα χειρίστηκε η αυτοδιοίκηση σε πρώτη φάση. Όταν, λοιπόν, πήγαν χίλια διακόσια ΚΕΠ στην αυτοδιοίκηση, η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας μόλις ανέβηκε το 2004 αποφάσισε να απολύσει τους μισούς υπαλλήλους των ΚΕΠ που ήταν διορισμένοι με αξιοκρατικά κριτήρια από τους Δημάρχους, όχι από την Κυβέρνηση. Είναι η διαφορά της προοδευτικής από τη συντηρητική πολιτική.

Πάρτε τα θέματα που έχουν σχέση, πέρα από την αποδυνάμωση του δημοτικού συμβουλίου, με το δημαρχοκεντρικό σύστημα που δεν μπορεί να ενισχύσει. Άλλο η αποτελεσματικότητα και άλλο η δημοκρατία. Είναι ένας θεσμός, πρέπει να σταθεί στα πόδια του, να έχει τη δυνατότητα να προγραμματίζει να παίρνει αποφάσεις και να έχει την δυνατότητα την οικονομική και τη διοικητική να στηρίξει αυτές τις αποφάσεις.

Έρχομαι στο αναπτυξιακό πρόγραμμα, κεντρική διαχείριση των πόρων και των προγραμμάτων. Πού είναι η πυραμίδα του δημοκρατικού προγραμματισμού; Πώς συμμετέχουν τα διάφορα επίπεδα στη διαμόρφωση του προγράμματος; Ήρθε για παράδειγμα ο Πρωθυπουργός στην αρχή και είπε πολύ σωστά -εγώ τον χειροκρότησα- στις προγραμματικές του δηλώσεις: «Εμείς θα κάνουμε ένα πολύ μεγάλο έργο σε κάθε μία περιφέρεια». Φαντάζομαι θα εννοεί ένα μεγάλο παραγωγικό έργο, στο οποίο θα υπάρξει όλη η ανάπτυξη των τοπικών φορέων, των τοπικών επιχειρήσεων, της τοπικής κοινωνίας, θα υπάρξει ένα αναπτυξιακό μοντέλο να αποκτήσει η περιφέρεια ονοματεπώνυμο.

Υπάρχει καμία περιφερειακή διάσταση στην πολιτική σας; Ο κ. Σκυλακάκης διαχειρίζεται τα 33 δισεκατομμύρια λες και είναι προσωπική του υπόθεση. Υπάρχει καμία δυνατότητα συμμετοχής στον ευρύτερο προγραμματισμό; Έχουν πάρει αποφάσεις οι δήμοι να κάνουν έργα μεγάλα στην περιοχή τους ή -ακόμα καλύτερα- οι περιφέρειες; Υπάρχει η δυνατότητα η διοικητική, η τεχνική, η οικονομική να εφαρμόσουν αυτή την πολιτική; Εγώ λέω όχι, δεν υπάρχει.

Σχετικά με το λειτουργικό κομμάτι. Ενσωματώθηκε η αυτοδιοίκηση στον γενικό θεσμό του κράτους; Υπάρχει εσωτερικό ΑΣΕΠ, αξιολόγηση ουσίας; Υπάρχει δυνατότητα λειτουργίας με τον κοινοβουλευτικό τρόπο να ενισχυθεί ακόμα και η αντιπολίτευση; Εσείς αφαιρείτε τον λόγο από την αντιπολίτευση.

Πάμε συνέχεια και σε πιο συγκεντρωτικά μοντέλα. Γιατί; Γιατί αυτή είναι η ιδεολογία σας, αυτή είναι η συντηρητική ιδεολογία. Αυτή είναι η πρακτική μιας συντηρητικής κυβέρνησης σήμερα, να αποκλείει τον πολίτη ουσιαστικά από τη βάση μέχρι την κορυφή από τη διαδικασία της λήψης των αποφάσεων. Αυτή είναι η μεγάλη μας αντιπαράθεση.

Αυτή είναι η μεγάλη μας αντιπαράθεση.

 Επιστρατεύετε συνέχεια το θέμα της αποτελεσματικότητας. Μα, πώς θα υπάρξει αποτελεσματικότητα όταν δεν υπάρχει μια νέα δέσμη μεγάλων αλλαγών που είναι ώριμες πάρα πολλά χρόνια πριν από την εποχή του «Καλλικράτη» και μετά. Ακόμα και ο «Καλλικράτης» δεν είχε το κατάλληλο πρόγραμμα –σας το λέω εγώ- εφαρμογής, ενώ ο «Καποδίστριας» είχε το ΕΠΤΑ και μια σειρά από θέματα που είχαν οδηγήσει σε καλύτερη μοίρα την αυτοδιοίκηση.

Έπρεπε, όμως, μετά τον «Καλλικράτης» να γίνει η ανακατανομή των αρμοδιοτήτων και λέμε και ξαναλέμε «τι προγραμματίζουμε, δεν είναι τόσο εύκολο να γίνει». Πώς δεν είναι εύκολο; Και μελέτες έχουν γίνει και πολύ συγκεκριμένες προτάσεις υπάρχουν. Η βούληση λείπει. Μιας Κυβέρνησης που θέλει να αποκεντρώσει την εξουσία και δεν την αποκεντρώνει. Αυτή είναι η δική μας αντιπαράθεση.

Πώς να ψηφίσουμε, λοιπόν, σε μια εποχή που πρέπει να αλλάξει ριζικά ο θεσμός εμείς να ψηφίζουμε νόμους που απλά τον κάνουν πιο συγκεντρωτικό, δήθεν πιο αποτελεσματικό δεν του δίνουν καμιά δυνατότητα να αναπτυχθεί παραπέρα και η Ελλάδα μένει πολύ μακριά από τον ευρωπαϊκό χάρτη τοπικής αυτονομίας, την Ευρώπη των πόλεων και των περιφερειών.

Γιατί δεν παίρνετε ένα παράδειγμα από τις ευρωπαϊκές χώρες πώς λειτουργεί η αυτοδιοίκηση εκεί και τι δυνατότητες έχει να κάνει έργα; Πάρτε  ένα παράδειγμα. Εμείς μένουμε στο «τρεις το λάδι, τρεις το ξύδι, έξι το λαδόξυδο».

Εγώ θέλω να σας πω για άλλη μια φορά καθαρά τη δική μας άποψη. Πρέπει αυτήν την εποχή, μετά από όλα αυτά που συμβαίνουν στα θέματα της δημοκρατίας και της ανάπτυξης, να γίνει μια ριζική αλλαγή στη λειτουργία του θεσμού της αυτοδιοίκησης. Να γίνει ένα νέο άλμα μπροστά, όπως άλμα  έγινε το 1981 μετά τον Δήμαρχο των σκουπιδιών και των ψηφισμάτων στον Δήμαρχο που είχε πια μια αρμοδιότητα πολύ ευρύτερη, όπως έγινε το 1985 με τις αναπτυξιακές οργανώσεις, όπως έγινε με την περιφερειακή διάρθρωση της χώρας,  όπως έγινε με τον «Καποδίστρια», όπως έγινε με το ΑΣΕΠ, όπως έγινε με τον «Καλλικράτη». Όλες αυτές οι αλλαγές ήταν άλμα μπροστά. Και εγώ σας λέω ότι πολλές από αυτές τις αφήσαμε και μισοτελειωμένες ως Κυβέρνηση. Και ήσασταν τότε όλοι απέναντί μας όταν κάναμε αυτές τις αλλαγές. Και τώρα έρχεστε να μας δώσετε μαθήματα εάν εμείς έχουμε πρόταση για την αυτοδιοίκηση;

Εμείς λέμε, λοιπόν, κάτι πολύ απλό και είναι εύκολο να εφαρμοστεί. Πάρτε μια απόφαση ότι να λειτουργήσατε και βάση πέντε αρχές και φέρτε εδώ ένα νομοσχέδιο να το συζητήσουμε, όπως λέει ο  χάρτης τοπικής αυτονομίας. Πάρτε για παράδειγμα την πρώτη αρχή δηλαδή την αρχή, την εγγύτητα στον πολίτη. Κάθε απόφαση που μπορεί να πάρει στο κατώτερο δυνατό σημείο, να παίρνετε από την αυτοδιοίκηση πρώτου βαθμού.

Η δεύτερη αρχή, η επικουρικότητα των θεσμών. Δώστε τη δυνατότητα αναπτυξιακά τα έργα που μπορούν να γίνουν στην καθημερινότητα του πολίτη, η αντιμετώπιση των προβλημάτων να πάει στον πρώτο βαθμό και ό,τι αρχίζει να γίνεται πιο αναπτυξιακό να πάει στον δεύτερο και να υπάρχει αυτή η επικουρικότητα για να φτάνουν στο κράτος μόνο τα μεγάλα έργα.

Πηγαίνετε στην αναλογικότητα των ευθυνών, δηλαδή στην κατανομή των αρμοδιοτήτων και πείτε ότι εμείς δίνουμε όλες τις αρμοδιότητες εκτός από αυτές που είναι απαραίτητες για το κεντρικό κράτος, δηλαδή τα θέματα της ασφάλειας της εξωτερικής πολιτικής, τα θέματα που έχουν σχέση με τους θεσμούς διαφάνειας να μείνουν στο κεντρικό κράτος. Όλα τα άλλα να πάνε στην αυτοδιοίκηση.

Αν πάνε όλα τα άλλα στην αυτοδιοίκηση θα γίνει και μια ανακατανομή αναγκαστικά των πόρων σε συνολικό επίπεδο των διαθέσιμων στους βαθμούς της αυτοδιοίκησης. Άρα, θα είναι αυτή η επικουρικότητα των θεσμών και η αναλογικότητα των ευθυνών. Τι είναι αυτό; Πας και λες εσύ προεκλογικά ότι θα χαρίσεις τα τέλη καθαριότητας, για να κερδίσεις ψήφους, να πάει φυλακή ο Δήμαρχος. Άρα, αποκεντρώνεις μια κρατική αρμοδιότητα να είναι υποχρεωμένος ποινικά να την εφαρμόσει. Όλα τα άλλα, όμως, που έχουν με την ανάπτυξη είναι δικά του. Θα πάμε μετά στην οικονομική αυτοτέλεια, αυτοδυναμία.

Είπαμε εμείς και συμφωνήσατε και εσείς, προεκλογικά το είπε και ο κ. Μητσοτάκης, ότι όλοι οι πόροι που έχουν σχέση με τη φορολογία της ακίνητης περιουσίας θα πάνε στην αυτοδιοίκηση. Πού είναι; Έχουν περάσει τρία χρόνια. Έπρεπε να έχει γίνει εδώ και δέκα χρόνια αυτή η διαδικασία. Δεν έγινε και έμεινε στάσιμη η δημοκρατία μας. Και έρχεται μετά να κουμπώσει η διοικητική αυτοτέλεια.

Ξέρετε πόσες φορές έχουν μελετηθεί αυτά τα θέματα; Δεκάδες φορές. Το Υπουργείο Εσωτερικών βρίθει από μελέτες και από νόμους. Αντί να ξαναψηφίζετε νόμους που αφορούν την αποδοτικότητα, τους δείκτες, αυτά που έχουν ξαναψηφιστεί από το 2002, καλά θα είναι να προχωρήσετε ακόμη πιο μπροστά να πάρετε πιο ριζοσπαστικές αποφάσεις, να αποκεντρώσετε τις διαδικασίες και να ασκήσετε μια πολιτική που θα ενισχύσει την εθνική συγκρότηση της δημοκρατίας και δεν θα οδηγήσει στον μοναχικό ιδιώτη αλλά στον ενεργό πολίτη.

Έχουμε, λοιπόν, μια σαφή διαφορά, μια μεγάλη διαφορά αναμεσά μας σε ό,τι αφορά την πολιτική στρατηγική σας για την αυτοδιοίκηση και αυτό φέραμε στην επερώτησή μας με την καθημερινή σας λειτουργία να σας αποδείξουμε ότι δεν λειτουργεί το σύστημα, όπως το έχετε σχεδιάσει και κάνετε απλά μερικές επιφανειακές αλλαγές στα πλαίσια του βλέποντας και κάνοντας.

Γι’ αυτή τη διαφορά δεν μπορείτε να λέτε ότι εμείς δεν έχουμε πρόθεση και εσείς έχετε. Δεν έχετε πρόθεση για τη αυτοδιοίκηση. Πρέπει να αποκτήσει η χώρα άλλη αναπτυξιακή και οικονομική δομή, για να υπάρξει και ανάπτυξη παραγωγικών δυνάμεων στον τόπο διαφορετικά δεν υπάρχει ανάπτυξη με το συγκεντρωτικό μοντέλο που εφαρμόζετε. Και αυτό δεν έχει μόνο οικονομικές και αναπτυξιακές επιπτώσεις, έχει επιπτώσεις στην ίδια τη δημοκρατία και εμείς επειδή είμαστε προοδευτική δύναμη θέλουμε να στηρίξουμε τον πολίτη με ότι αλλαγές θέλουμε να κάνουμε. Εσείς δεν τον έχετε ανάγκη, τον έχετε στο περιθώριο της ιστορίας. Πιο καλά μοναχικός ιδιώτης. Εκεί παραιτημένος, να μην μετέχει πουθενά.

Πληκτρολογήστε και πατήστε το enter.

Γιώργος Καμίνης: «Είναι η ώρα για την επόμενη μεγάλη μεταρρύθμιση στην Τοπική Αυτοδιοίκηση»Χαρά Κεφαλίδου: «Δράμα-Αμφίπολη: εξαγγελίες στο τέλος της κυβερνητικής θητείας. Όταν το δούμε θα το πιστέψουμε»