Το Κίνημα Αλλαγής διοργάνωσε την Τετάρτη 9 Δεκεμβρίου, τηλεσυζήτηση με θέμα «Πράσινη Ανάπτυξη με παραγωγή στον τόπο μας» στο πλαίσιο του διαλόγου για τις προτάσεις μας που αφορούν την αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης.

Το πρόγραμμα της εκδήλωσης είχε ως εξής:

Εισαγωγική Παρέμβαση: Πρόεδρος Κινήματος Αλλαγής Φώφη Γεννηματά

Ομιλητές

Νίκος Χριστοδουλάκης Καθηγητής, πρώην Υπουργός
Παντελής Κάπρος Καθηγητής ΕΜΠ
Κώστας Τραβασάρος Πρόεδρος Solar Heat Europe/European Solar Thermal Industry Federation
Νίκος Βασιλάκος Πρ. Πρόεδρος ΡΑΕ, Ενεργειακός Εμπειρογνώμονας Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Παναγιώτης Παπασταματίου, Γενικός Διευθυντής της Ελληνικής Εταιρείας Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ)
Γιώργος Αρβανιτίδης Βουλευτής, Υπεύθυνος Κ.Ο. για θέματα ενέργειας.
Συντονιστής: Χάρης Δούκας, Γραμματέας Τομέα Ενέργειας Κινήματος Αλλαγής

Σας καλωσορίζω όλους σε αυτή τη διαδικτυακή μας συζήτηση.

Γνωρίζουμε την αγωνία όλων για την υγεία τους και μαζί δίνουμε τη μάχη, αυτή είναι η προτεραιότητα.

Γνωρίζουμε όμως και τι θα έρθει την επόμενη μέρα στον τομέα της οικονομίας.

Ανοίγουμε νωρίς το θέμα, είμαστε εξ’ άλλου οι πρώτοι που μιλήσαμε και παρουσιάσαμε , χρόνια πριν την ανάγκη, για ένα νέο παραγωγικό μοντέλο που θα στηρίζεται στην ψηφιακή και πράσινη οικονομία.

Η υγειονομική κρίση, έφερε στο προσκήνιο με μεγαλύτερη ένταση τη στρεβλή ανάπτυξη, τις μεγάλες ανισότητες και τα προβλήματα από την κλιματική αλλαγή.

Δεν κλείνουμε τα μάτια, εμείς πιστεύουμε ότι ο μόνος δρόμος που έχουμε μπροστά μας είναι να δώσουμε έμφαση στην ψηφιακή και πράσινη οικονομία με παραγωγή στον τόπο μας και έμφαση στις εξαγωγές.

Οι πόροι του ταμείου Ανάκαμψης σε μεγάλο ποσοστό στο δικό μας σχέδιο κατευθύνονται σε παραγωγικές επενδύσεις και κίνητρα, ιδιαίτερα όσο αφορά την πράσινη οικονομία με συγκεκριμένους στόχους:

Ενεργειακή μετάβαση με την ενίσχυση διασύνδεσης των ΑΠΕ, ώστε να καλύψουν το 65% της ζήτησης στον ηλεκτρισμό ως το 2030 και το 80% ως το 2050.

Εξοικονόμηση ενέργειας, με την παροχή φορολογικών κινήτρων για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων.

Μετάβαση στην αειφόρο κινητικότητα, που σημαίνει αξιοποίηση και επέκταση στην χρήση των τραίνων στις μετακινήσεις και την ηλεκτροκίνηση.

Μεταρρύθμιση της αγροτικής πολιτικής, με στόχο τις βιώσιμες μεθόδους παραγωγής, την διαφορετική και ποιοτική διατροφή, την μείωση της σπατάλης τροφίμων, την διατήρηση της βιοποικιλότητας.

Σύνδεση και οργάνωση του Τουρισμού με την πράσινη ανάπτυξη, δηλαδή να εντάξουμε τις αρχές της αειφορίας στον Τουρισμό. Για να ανθίσουν δίπλα και γύρω από αυτόν δεκάδες επαγγέλματα και δραστηριότητες, που θα απαιτήσουν νέες τεχνολογίες και μοντέλα συνεργασίας των επιχειρήσεων από όλους τους κλάδους, από τη μεταποίηση και το μάρκετινγκ μέχρι τον πρωτογενή τομέα και την ψυχαγωγία – όλα με εγγυήσεις ποιότητας και πράσινη σφραγίδα.

Επεξεργασία και εφαρμογή, νέου ολοκληρωμένου Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Απορριμμάτων για την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων, και περαιτέρω για την επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση και σε άλλες μορφές ανάκτησης τους. Αρκετά πια με την διάθεση των αποβλήτων στους ΧΥΤΑ.

Στήριξη προγραμμάτων αναδάσωσης, αντιπλημμυρικής προστασίας, διεύρυνσης των πράσινων χώρων για τις πόλεις.

Πέρα από τους στόχους που θέτουμε έχει μεγάλη σημασία να μιλήσουμε και για τους όρους αυτής της ανάπτυξης, πριν από όλα για την ενεργειακή Δημοκρατία και αυτάρκεια. Εμείς μιλάμε για την ανάπτυξη με κοινωνική προστασία. Δημιουργούμε ένα νέο μοντέλο παραγωγής, που αφορά τους πολλούς, τους νέους, τους μικρομεσαίους, τους αγρότες, και στηρίζεται σε ένα αποτελεσματικό σύστημα κοινωνικής προστασίας.

Η ΝΔ με τις επιλογές της και τους νόμους που ψηφίζει οδηγεί σε οπισθοδρόμηση. Είναι μόνο λόγια του κ. Μητσοτάκη οι μεταρρυθμίσεις. 

Γκρεμίζει και ότι έμεινε όρθιο από τα μνημόνια, σε σχέση ιδιαίτερα με τους μικρομεσαίους και τους αδύναμους.

Πρόσφατη είναι η ψήφιση στη Βουλή της απαράδεκτης τροπολογίας με την οποία η Κυβέρνηση αλλάζει όλο το ενεργειακό περιβάλλον, χτυπώντας καίρια τις ενεργειακές κοινότητες και τους μικρούς και μεσαίους παραγωγούς ΑΠΕ. Τροπολογία που ήρθε στο και πέντε ώστε να μην υπάρξει διάλογος ,να εξυπηρετηθούν τα επιχειρηματικά deals της Κυβέρνησης.

Φίλες και φίλοι,

Αποτελεί ίσως τελευταία ευκαιρία για τη χώρα η καλύτερη δυνατή αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης. Παρουσίασα το ολοκληρωμένο μας σχέδιο στη Θεσσαλονίκη πριν από λίγους μήνες.

Έχουμε την ευκαιρία και πρέπει να ενισχύσουμε τη βιομηχανία. Σε κάθε περιφέρεια της χώρας χωροθετείται ένα τουλάχιστον βιομηχανικό και βιοτεχνικό πάρκο, με σύγχρονες υποδομές. που ανταποκρίνονται στις περιβαλλοντικές, τεχνολογικές, ενεργειακές απαιτήσεις. Το κάθε πάρκο αναδεικνύεται σε πόλο ανάπτυξης της κάθε περιφέρειας , δίνοντας ευκαιρίες και σε τοπικές επιχειρήσεις.

Στόχος η διαμόρφωση δικτύων επιχειρήσεων με κοινές υπηρεσίες. Έμφασή στην παραγωγή και όχι στην εισαγωγή υλικών που κατασκευάζονται στο εξωτερικό.

Η μεταποίηση , στα χρόνια της οικονομικής κρίσης, παρουσίασε πολύ μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε σχέση με τους κλάδους των υπηρεσιών και διατήρησε το μεγαλύτερο μέρος της απασχόλησης.

Το ίδιο συμβαίνει και στη σημερινή κρίση. Αν και λίγα, τα ελληνικά βιομηχανικά και τεχνολογικά προϊόντα διατήρησαν τα μερίδια εξαγωγών και σε μερικές περιπτώσεις τα βελτίωσαν κιόλας, όπως για παράδειγμα στα τρόφιμα.

Με τον τρόπο αυτόν, τα εισοδήματα των εργαζομένων στις παραγωγικές επιχειρήσεις συνεισέφεραν στην εσωτερική ζήτηση και σε κάποιον βαθμό αντιστάθμισαν απώλειες στον τουρισμό.

Η χώρα μας επιβάλλεται να διαθέτει ισχυρή μεταποιητική δραστηριότητα που φέρνει απασχόληση και εισοδήματα και μετριάζει την εξάρτηση από συγκεκριμένους τομείς και τους κλυδωνισμούς από τυχόν κρίσεις.

Εφόσον οι νέες επενδύσεις γίνουν με νέες, πράσινες τεχνολογίες, η Ελλάδα μπορεί να κάνει το άλμα και να βρεθεί στην προμετωπίδα της εξέλιξης, αναπληρώνοντας την μεγάλη από επένδυση που έγινε στη διάρκεια των μνημονίων.

Για όλους αυτούς του λόγους, στο Κίνημα Αλλαγής θεωρούμε πως τώρα είναι η ευκαιρία για μία πράσινη, παραγωγική στροφή, που οδηγεί σε βιομηχανική ανασυγκρότηση και τεχνολογική αναγέννηση.

Σήμερα συζητούμε το πως. Με ποιες προτεραιότητες και σε ποιους ειδικά τομείς.
Ώστε όταν για παράδειγμα προτείνουμε κάλυψη με ΑΠΕ του 65 % της ζήτησης στον ηλεκτρισμό ως το 2030, να συζητούμε και το πως τα απαραίτητα για αυτό υλικά θα παραχθούν και στον τόπο μας.

Να χαιρετίσω με τη σειρά μου όλους τους συμμετέχοντες στην σημερινή ανοικτή διαδικτυακή εκδήλωση, με την νέα  μορφή, που έχουν λάβει πλέον αυτές οι διοργανώσεις.

Είναι ένα ακόμα χαρακτηριστικό που μας δείχνει ότι είμαστε γενικότερα σε μια νέα μεταβατική εποχή, παντού.

Σε έναν κόσμο λοιπόν που αλλάζει ραγδαία ΔΕΝ υπάρχει πλέον η κανονικότητα που ξέραμε ως τώρα.

Τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο, όσο και σε τοπικό.

Και αυτό είναι που θα πρέπει να μας κάνει να σκεφτούμε και να σχεδιάζουμε πλέον ΑΛΛΙΩΣ!

Να σκεφτούμε, να σχεδιάσουμε και να απαντήσουμε δαφορετικά από ότι μέχρι σήμερα, στις προκλήσεις της τριπλής κρίσης που βιώνουμε (οικονομική, κλιματική και υγειονομική)

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η πολιτική καλείται να λάβει γενναίες αποφάσεις.

Γενναία απόφαση είναι το Green Deal της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αλλά πρέπει να διευκρινιστεί ακόμα περισσότερο αυτό που λέω και έχω αρθρογραφήσει σχετικά:

Από πού, για πού και πόσα ;

Να δούμε δηλαδή πιο συγκεκριμένα πώς θα καταφέρει η Ε.Ε. να βρει περισσότερα από 1 τρις ευρώ το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα;

Από πού θα έρθουν αυτοί οι πόροι ; 

Πού θα κατευθυνθούν και με τί κριτήρια ;

Χρειαζόμαστε και στην χώρα μας ένα ελληνικό Green Deal, μια Πράσινη Κοινωνική Συμφωνία. 

Εδώ όμως υπάρχουν πολλοί που εμφανίζουν την «επιτροπή Πισσαρίδη» ως πανάκεια.

Αυτή η άποψη δεν λαμβάνει υπόψη της το γεγονός ότι στην χώρα μας ΔΕΝ είχαμε ποτέ πρόβλημα από «σοφούς» και από πορίσματα επιτροπών.

Έχουμε πρόβλημα αποτελεσματικής εφαρμογής ολοκληρωμένων και συνεκτικών πολιτικών.

Έχουμε πρόβλημα με την διαχρονική επιμονή και υπομονή να δουλέψουμε πάνω σε ένα σχέδιο για να προχωρήσουν πράγματα.

 

Η κυβέρνηση της ΝΔ και ο κ. Χατζηδάκης εμφανίζονται ως υπέρμαχοι της «Πράσινης Ανάπτυξης» και ότι προωθούν μια «πράσινη ατζέντα». 

Αλλά δυστυχώς, όπως έχουμε αναδείξει πολλές φορές στα Νομοσχέδια που έρχονται στη Βουλή, πρόκειται μόνο για ένα αφήγημα με «πράσινο» περιτύλιγμα χωρίς «πράσινο» περιεχόμενο.

Χωρίς «πράσινο» αναπτυξιακό περιεχόμενο και όφελος για τους πολλούς, αλλά μόνο για τους λίγους και εκλεκτούς.

Μπορεί να συμφωνούμε στους τίτλους και στους μακροπρόθεσμους στόχους (Ανάπτυξη των ΑΠΕ, Ηλεκτροκίνηση, Απολιγνιτοποίηση κλπ)

Αλλά για εμάς, ένα σύγχρονο προοδευτικό και εθνικά υπεύθυνο κόμμα είναι κεντρικής σημασίας ζήτημα και ο τρόπος που θέλει να τα πετύχει αυτά μια Κυβέρνηση.

 

Ή για να το πω αλλιώς, στην ίδια λογική με τον προηγούμενο ερώτημα-τίτλο που έθεσα:

Το πώς, με ποιους και για ποιους ; 

Θέλουμε διάχυση της ωφέλειας και ΟΧΙ συγκέντρωση σε λίγους και ισχυρούς.

Θέλουμε Πράσινη Ανάπτυξη με παραγωγή στον τόπο μας, όπως ακριβώς είναι και ο τίτλος της σημερινής μας εκδήλωσης. 

Θέλουμε να στηριχθούν πολλές ελληνικές μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις που θα γίνουν «ιμάντες» και «καταλύτες» της Πράσινης Ανάπτυξης, ώστε αυτή να γίνει πραγματικά κοινωνικό «κτήμα» και σκοπός.

Ώστε να μην επικρατήσει η αίσθηση ότι η «Πράσινη» Ανάπτυξη είναι κάτι που επιβάλλεται από τα πάνω, έχει κέρδη μόνο για τους μεγάλους και στο τέλος της ημέρας καταλήγει να είναι απλά μια «Πράσινη» μετάλλαξη του Καπιταλισμού.

Για αυτό αναφέρθηκα σε μια Ελληνική Πράσινη – Κοινωνική – Συμφωνία, που θα έρθει να εξειδικεύσει τις κατευθύνσεις της έκθεσης Πισσαρίδη.

 

Με κανόνες, κριτήρια, αξιολογήσεις, με μέτρηση της αποτελεσματικότητάς τους, με στόχους και προτεραιότητες στα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα και όχι «μοιράζουμε λεφτά» παντού ή όσοι μεγάλοι και ισχυροί έχουν προσβάσεις να επωφελούνται από τα μέτρα της Κυβέρνησης.

 

Θέλουμε για παράδειγμα η Ηλεκτροκίνηση στην Ελλάδα να προωθηθεί με όφελος όχι μόνο για τις ξένες εταιρίες κατασκευής ηλεκτρικών αυτοκινήτων που θα επιδοτηθούν από εμάς. 

Αλλά να στηριχθούν και να αναπτυχθούν ελληνικές εταιρείες που θα κατασκευάζουν πχ μπαταρίες και άλλα έξυπνα συστήματα διαχείρισης της ενέργειας (πχ έξυπνους μετρητές) για να μην πιάσω τα πολύτιμα μέταλλα όπως το νικέλιο, ΛΑΡΚΟ, TESLA κλπ.

 

Θέλουμε οι επιδοτήσεις που θα δοθούν στο «Εξοικονομώ» να μην πάνε αποκλειστικά πχ σε ξένες εταιρείες μονωτικών υλικών, αλλά να έχουν παρουσιαστεί και να είναι εν γνώσει των ενδιαφερομένων όλα τα ελληνικά καινοτόμα προϊόντα.

Για παράδειγμα υπάρχουν 22 δυναμικές ελληνικές εταιρείες που βρίσκονται στην παγκόσμια πρωτοπορία κατασκευής ηλιακών θερμοσιφώνων, εξάγοντας το 50% της παραγωγής τους και απασχολώντας 3.500 εργαζόμενους, θα έπρεπε ο κ. Χατζηδάκης στο πρόσφατο Χωροταξικό και Πολεοδομικό Νομοσχέδιο να κάνει υποχρεωτική την τοποθέτηση αυτών των συστημάτων.

 

Άλλο παράδειγμα είναι η περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας όπου έχουμε δραματική μείωση του τοπικού ΑΕΠ και τεράστια ανεργία, εξαιτίας της Απολιγνιτοποίησης.

ΔΕΝ έχει νόημα να γεμίσουμε όλα τα λιγνιτορυχία με Φωτοβολταϊκά πάνελ που θα εισάγουμε απέξω, γιατί προς το παρόν μόνο αυτό μας έχει παρουσιάσει ως ώριμο έργο η Κυβέρνηση και την χρήση του φυσικού αερίου που έρχεται και αυτό απέξω.

Τι νόημα θα έχει μια ….ΔΙΚΑΙΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ όπως λέμε όταν θα αυξάνει τεράστια το εμπορικό ισοζύγιο ;

Οι περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης κινδυνεύουν να «σβήσουν» κυριολεκτικά από τον χάρτη όταν σβήσουν τα λιγνιτοεργοστάσια.

Χρειάζονται πολύ ισχυρά κίνητρα και μετατροπή τους σε ζώνες τεχνολογικής καινοτομίας που μπορούμε να έχουμε και στην Ελλάδα.

 

Δεν καταλαβαίνω γιατί μπορεί η Τουρκία να κατασκευάζει drowns και ΔΕΝ μπορούμε εμείς.

 

Χρειάζεται στενή συνεργασία της ερευνητικής και ακαδημαϊκής κοινότητας με την επιχειρηματικότητα για να εκμεταλλευτούμε ειδικά τις δυνατότητες που δίνει η τεχνητή νοημοσύνη και η οποία μας οδηγεί με φρενήρεις ρυθμούς στην 4η βιομηχανική επανάσταση.

Έτσι θα γεφυρώσουμε το κενό που μας χωρίζει από τις πρωτοπόρες βιομηχανικά χώρες και οικονομίες καθώς είναι μια τεράστια ευκαιρία να μπούμε στο τρένο της 4ης βιομηχανικής επανάστασης.

Ασχέτως αν χάσαμε όλα τα άλλα τρένα των προηγούμενων επαναστάσεων. 

Αν μπορέσουμε να αναπτύξουμε επιχειρήσεις αυτοματισμών και του λεγόμενου machine learning, θα μπούμε όχι απλά στα πίσω βαγόνια αυτού του τρένου αλλά κατευθείαν στις καλές θέσεις.

 

Και εκεί θέλουμε να βάλουμε την Ελλάδα και την ελληνική παραγωγή με όφελος για τους πολλούς και όχι μόνο για τους λίγους.

 

Αυτό σημαίνει ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ με παραγωγή στον τόπο μας για το Κίνημα Αλλαγής.

Θα εστιάσω την παρέμβασή μου στα δύο συνθετικά του τίτλου της σημερινής εκδήλωσης, δηλαδή στην «Πράσινη Ανάπτυξη», που είναι το προαπαιτούμενο, και στην «Παραγωγή στον τόπο μας», που είναι το ζητούμενο. Για την οικονομία του χρόνου, δεν θα αναπτύξω αναλυτικά  κάθε μία από τις δύο αυτές ενότητες, αλλά θα κάνω ορισμένες, χρήσιμες και κρίσιμες κατά τη γνώμη μου, επισημάνσεις, που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στη διαμόρφωση των στρατηγικών κατευθύνσεων και δράσεων πάνω στο θέμα που εξετάζουμε.

Πρώτο συνθετικό: «Πράσινη ανάπτυξη»

  • Τη χρειαζόμαστε ΣΗΜΕΡΑ, περισσότερο από ποτέ άλλοτε, για να συμβάλλει καθοριστικά στην ανάκαμψη της χώρας και της οικονομίας, στην τρέχουσα κρίσιμη δεκαετία 2021-2030 (και θα δούμε αργότερα τα «οράματα» του 2040 και του 2050).
  • «Ενεργειακός» οδηγός στην προσπάθεια αυτή αποτελεί, σε ένα πρώτο επίπεδο, το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) και οι τεράστιες επενδύσεις ΑΠΕ που προδιαγράφει μέσα στη δεκαετία αυτή, για να επιτευχθούν οι δεσμευτικοί εθνικοί στόχοι του 2030: Απαιτείται η εγκατάσταση 9.000 νέων ΜW έργων ΑΠΕ μέχρι το 2030, από τα οποία τα 3.300 είναι νέα ΜW αιολικών και τα 4.700 νέα ΜW φωτοβολταϊκών. Δηλαδή, για μια ολόκληρη 10ετία (2021-2030), η εγκατεστημένη ισχύς των ΑΠΕ θα πρέπει να αυξάνει με μέσο όρο 900 – 1000 MW  το χρόνο, με άλλα λόγια θα πρέπει να τετραπλασιαστεί ο ρυθμός εγκατάστασής τους, σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια που ήταν μόλις 150-250 MW ΑΠΕ ανά έτος.
  • Προαπαιτούμενα για την ταχύρρυθμη αυτή ανάπτυξη:

Α)  Η ταχεία απολιγνιτοποίηση που έχει αποφασιστεί από την Πολιτεία δεν πρέπει να οδηγήσει σε μια επί μακρόν υποκατάσταση του φθηνού εγχώριου λιγνίτη με ένα άλλο ορυκτό καύσιμο, το φυσικό αέριο, που μπορεί μεν να ρυπαίνει λιγότερο από το λιγνίτη, αλλά είναι και ακριβότερο και εισαγόμενο, άρα επιβαρύνει τελικά την ελληνική οικονομία. Και για να μην συμβεί αυτό, οι ως άνω απαιτούμενες, μεγάλης κλίμακας επενδύσεις ΑΠΕ πρέπει να γίνουν εμπροσθοβαρώς. Αυτό απαιτεί άλλωστε και η ανάγκη επιτυχούς αξιοποίησης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης.

Β] Ισχυρή αναβάθμιση/ενίσχυση/επέκταση των υποστηρικτικών υπο-δομών, και κυρίως των ηλεκτρικών,  δηλαδή: 1) δικτύων, 2) διασυνδέσεων και 3) αποθήκευσης.

Γ] Άμεση κατάρτιση και συνεπή εφαρμογή στην πράξη του (πολύ καθυστερημένου και ταλαιπωρημένου) Εθνικού Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ, ενός Πλαισίου που θα είναι ικανό να ανταποκριθεί αποτελεσματικά: α) στους δεσμευτικούς στόχους του ΕΣΕΚ, β) στα τεχνικοοικονομικά δεδομένα και εξελίξεις των συναφών τεχνολογιών, και γ) στις τοπικές συνθήκες, απαιτήσεις, ανάγκες και περιορισμούς.

Δ] Διαμόρφωση, επιτέλους, ενός ΣΤΑΘΕΡΟΥ και φιλοεπενδυτικού πλαισίου για την πράσινη ανάπτυξη (κίνητρα, φορολογία, τιμολογιακή πολιτική, κ.α.), χωρίς αιφνιδιασμούς και αναδρομικές μεταβολές (πάντα προς το χειρότερο).

Ε] Άμεσος σχεδιασμός και θεσμοθέτηση των διαρθρωτικών εκείνων μέτρων (όχι αποσπασματικών και στενά εισπρακτικών) που θα διασφαλίσουν τη βιωσιμότητα του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ σε όλη τη διάρκεια της δεκαετίας ταχύρρυθμης ανάπτυξης 2021-2030.

ΣΤ] Ευρεία ενημέρωση και δραστηριοποίηση των πολιτών για την προστασία του περιβάλλοντος και την αδήριτη ανάγκη δραστικής μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Δεύτερο συνθετικό: «Παραγωγή στον τόπο μας»

  • Υπάρχουν τέσσερις λέξεις που θα μεγιστοποιήσουν τα οφέλη για όλους τους Έλληνες και θα επιταχύνουν τη δυναμική της οικονομικής ανάκαμψης της χώρας μας: Μεγάλη Εγχώρια Προστιθέμενη Αξία (ΜΕΠΑ).
  • Όλες οι επενδύσεις είναι ευπρόσδεκτες. Όμως, άμεση προτεραιότητα πρέπει να δοθεί σε επενδύσεις που έχουν τα πολλαπλασιαστικά οφέλη της Μεγάλης Εγχώριας Προστιθέμενης Αξίας. Αυτό καθίσταται απολύτως αναγκαίο ενόψει της αξιοποίησης των κεφαλαίων της ευρωπαϊκής στήριξης για την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας.
  • Δεν είναι ίδιες όλες οι επενδύσεις. Δεν είναι το ίδιο χρήσιμη μια επένδυση που υλοποιείται αποκλειστικά με εισαγωγές διεθνών προϊόντων και δημιουργεί ελάχιστες θέσεις εργασίας, με μια επένδυση που ρίχνει χρήμα στην ελληνική οικονομία από την πρώτη μέρα υλοποίησής της, δημιουργεί πολλές και καλά πληρωμένες θέσεις εργασίας και προσφέρει εισφορές, φόρους, χρήση προϊόντων της εγχώριας βιομηχανίας, τοπική, περιφερειακή και εθνική ανάπτυξη.
  • Οι τομείς της καθαρής ενέργειας (κυρίως τα αιολικά και υδροηλεκτρικά έργα), της αποθήκευσης ενέργειας με αντλησιοταμίευση, των ενεργειακών υποδομών (δίκτυα/διασυνδέσεις), ο τομέας του περιβάλλοντος και οι μεγάλες υποδομές έχουν αυτά τα χαρακτηριστικά. Και γι’ αυτό αποτελούν τους κεντρικούς πυλώνες του κολοσσιαίου  προγράμματος για την ανάκαμψη της Ευρωπαϊκής οικονομίας που συζητείται την περίοδο αυτή στα θεσμικά Κοινοτικά όργανα.
  • Αυτές οι επενδύσεις έχουν υψηλό συντελεστή εγχώριας προστιθέμενης αξίας, που ενίοτε ξεπερνά το 70%, αλλά κι έναν πολλαπλασιαστή της τάξης του 1,8 -δηλαδή για κάθε 1 ευρώ που επενδύεται σε αυτούς τους τομείς, στην ελληνική οικονομία επιστρέφουν  1,8 ευρώ.
  • Αρκετά από τα ως άνω έργα ΑΠΕ έχουν και σημαντικά πρόσθετα οφέλη, είτε α) περιβαλλοντικά/οικονομικά, όπως είναι τα έργα ενεργειακής αξιοποίησης της υπολειμματικής βιομάζας και του βιοαερίου, είτε β) τοπικής τουριστικής αναβάθμισης/ανάπτυξης, είτε και γ) σταθεροποίησης του τοπικού ηλεκτρικού δικτύου, όπως είναι τα υδροηλεκτρικά και αποθηκευτικά έργα.
  • Και βέβαια να μην ξεχνάμε και τις μεγάλες δυνατότητες που διανοίγει η τεχνολογική εξέλιξη στα υπεράκτια, και κυρίως στα πλωτά, αιολικά πάρκα, για την εντατική επανενεργοποίηση της πάλαι ποτέ κραταιής ναυπηγοεπισκευαστικής μας βιομηχανίας, σε ειδικές μεταλλικές κατασκευές και πλατφόρμες υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Ολοκληρώνοντας την παρέμβαση μου, επιτρέψτε μου να υπενθυμίσω αυτό που όλοι οι συμμετέχοντες στη σημερινή εκδήλωση γνωρίζουμε καλά, ότι δηλαδή οι επιτυχίες του Κινήματος ως Φορέα της Αλλαγής, ο οποίος διαμόρφωσε την ελληνική κοινωνία προς καινοτόμες κατευθύνσεις, βασίστηκαν στην ευρεία και μαζική συμμετοχή. Αυτή τη ενεργή συμμετοχή και δραστηριοποίηση της ελληνικής κοινωνίας στη διαδικασία της ενεργειακής μετάβασης πρέπει να επιδιώξουμε και τώρα, για τη σωτηρία της χώρας μας και του πλανήτη.

Δύο (2) προαπαιτούμενα για την ευρεία αυτή συμμετοχή:

  • Να καλυφθεί άμεσα το κενό έγκυρης, έγκαιρης, αξιόπιστης και τεκμηριωμένης ενημέρωσης, που έχει αφήσει, μέχρι σήμερα,  η Πολιτεία. Δυστυχώς, το κενό αυτό καλύπτουν μέχρι τώρα κάθε λογής συμφέροντα, ιδιωτικά, επιχειρηματικά, τοπικιστικά, μικροκομματικά, κ.α., με αποτέλεσμα να έχει δημιουργηθεί μια θολή εικόνα στην κοινωνία, με υπερβολές και fake news, μια εικόνα ενός εξωτικού, αλλά πιθανά και επικίνδυνου για τις τοπικές κοινωνίες, φρούτου, όπως είναι η ενεργειακή μετάβαση και οι διαρκώς εξελισσόμενες τεχνολογίες ΑΠΕ.
  • Η ενημέρωση αυτή πρέπει να γίνει με έναν απόλυτα συγκροτημένο και διαφανή τρόπο, σε όλα τα επίπεδα -εθνικό/περιφερειακό/τοπικό-, και να αναληφθεί, στη βάση ενός λεπτομερούς Εθνικού Σχεδίου Ενημέρωσης & Τεκμηρίωσης για τις ΑΠΕ & την Κλιματική Αλλαγή, στο οποίο θα συμμετάσχουν συνεργιστικά η Πολιτεία και οι συναφείς με το αντικείμενο θεσμοθετημένοι φορείς της, τα πολιτικά κόμματα, τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, και προπαντός η αυτοδιοίκηση, η περιφερειακή και η τοπική, η οποία θα πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες της με τεκμηριωμένες θέσεις, προτάσεις και δεσμεύσεις.

Να τελειώσω με το προφανές σε όλους μας, ότι δηλαδή το Κίνημα Αλλαγής μπορεί και πρέπει να είναι πρωτοπόρο, όπως άλλωστε κάνει τόσες δεκαετίες τώρα, και σε αυτήν την κολοσσιαία πρόκληση της ενεργειακής μετάβασης, μιας πρόκλησης επιβίωσης και ανάπτυξης  για την οικονομία, την κοινωνία, την απασχόληση και το περιβάλλον της χώρας μας.

Πολλοί πιστεύουν ότι η εγκατάλειψη του λιγνίτη θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στην απασχόληση και στην οικονομική δραστηριότητα ενώ παράλληλα θα αυξήσει την ενεργειακή εξάρτηση της χώρας. Είναι βέβαιο ότι χρειάζεται στήριξη η προσαρμογή στις περιοχές που παραγόταν ο λιγνίτης, όμως στο σύνολο της χώρας, η μετάβαση στην καθαρή ενέργεια θα αποτελέσει μεγάλη ευκαιρία οικονομικής ανάπτυξης, νέων παραγωγικών δραστηριοτήτων και απασχόλησης.

Το σύστημα καθαρής ενέργειας, δηλαδή χωρίς εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από καύση ορυκτών καυσίμων, έχει τέσσερεις κύριες συνιστώσες: την εξοικονόμηση ενέργειας, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας σε θέρμανση και κίνηση και τα συνθετικά καύσιμα από βιομάζα και πράσινο υδρογόνο.

Το σύστημα καθαρής ενέργειας στην ουσία υποκαθιστά τα ορυκτά καύσιμα, περιλαμβανομένων και του πετρελαίου και φυσικού αερίου, τα οποία είναι εισαγόμενα. Η υποκατάσταση γίνεται στην ουσία, άμεσα ή έμμεσα, από μηχανήματα και υλικά, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων παράγονται ήδη στη χώρα ή μπορούν να παράγονται ακόμα περισσότερο εγχώρια.

Η εξοικονόμηση ενέργειας βασίζεται κυρίως σε επενδύσεις στα κτήρια, όπως οι μονώσεις, μηχανολογικά συστήματα στη βιομηχανία, και ψηφιακά συστήματα ελέγχου. Το μεγαλύτερο μέρος των συνολικών επενδύσεων για τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια θα γίνει στον τομέα των κτηρίων. Θα προσδώσουν μεγάλη τόνωση στην οικοδομή η οποία είναι εντάσεως εργασίας, και ταυτόχρονα έχει μεγάλο πολλαπλασιαστικό όφελος για πολλές εγχώριες βιομηχανίες. Πρόκειται για δραστηριότητες με μεγάλη προστιθέμενη αξία και απασχόληση, οι οποίες υπέφεραν και παράκμασαν κατά τη χρόνια της πρόσφατης κρίσης.

Οι ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπως τα ηλιακά, αιολικά και υδροηλεκτρικά συστήματα, επίσης απαιτεί μεγάλο όγκο επενδύσεων. Περισσότερο από το μισό κόστος κάθε επένδυσης σε ΑΠΕ αντιστοιχεί σε έργα πολιτικού μηχανικού, ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις και εργασίες τοποθέτησης, τα οποία δημιουργούν σχεδόν αποκλειστικά εγχώρια προστιθέμενη αξία και απασχόληση. Εισαγόμενα στοιχεία είναι τα φωτοβολταϊκά πάνελ και τα πτερύγια των ανεμογεννητριών. Η παραγωγή τους απαιτεί μεγάλες οικονομίες κλίμακας και υψηλή ποιότητα, και έτσι θα είναι δύσκολο να γίνεται εγχώρια. Όμως έχουν υπάρξει βιομηχανικές προσπάθειες και στην Ελλάδα, οι οποίες σταμάτησαν λόγω ελλιπούς στήριξης και ανεπαρκούς ζήτησης. Στις σημερινές όμως συνθήκες ωριμότητας της τεχνολογίας, πρέπει πάλι να γίνει προσπάθεια ανάπτυξης εγχώριας βιομηχανίας, η οποία κυρίως θα βασίζεται σε υπεργολαβία από μεγάλους οίκους.

Οι ΑΠΕ θα στηρίζονται όλο και περισσότερο σε συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, όπως οι μπαταρίες. Ήδη προβλέπονται και μεγάλα έργα αντλησιοταμίευσης τα οποία είναι έργα πολιτικού μηχανικού μεγάλης κλίμακας. Η ανάπτυξη των μπαταριών, η οποία προβλέπεται να είναι θεαματική στο μέλλον, μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για εγχώρια παραγωγή μέσω συμμετοχής της χώρας στη μεγάλη σχετική προσπάθεια εξευρωπαϊσμού της παραγωγής μπαταριών που είναι σε εξέλιξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ήδη υπάρχουν στη χώρα πολύ επιτυχημένες παραγωγικές δραστηριότητες στον τομέα των μπαταριών.

Η διάδοση της χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας σε θέρμανση, βιομηχανία και στις μεταφορές χρειάζεται επενδύσεις σε δίκτυα, ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις, ψηφιακά συστήματα και μηχανολογικό εξοπλισμό. Η χώρα διαθέτει ισχυρή βιομηχανία καλωδίων, ηλεκτρολογικού υλικού και μεγάλο δυναμικό παροχής υπηρεσιών ανάπτυξης και υποστήριξης ψηφιακών συστημάτων. Ο τομέας αυτός μπορεί να αποτελέσει μεγάλο πόλο προσέλκυσης επιχειρηματικής δραστηριότητας και υψηλού επιπέδου απασχόλησης, αλλά και παλινόστησης, νέων επιστημόνων. Η ανταγωνιστικότητα της χώρας είναι δεδομένη στον τομέα αυτό και μπορεί να αναπτυχθεί ακόμα περισσότερο.

Οι ηλεκτρικές χρήσεις στη θέρμανση και βιομηχανία αντιστοιχούν σε μηχανολογικό εξοπλισμό και εργασίες τοποθέτησης που ήδη σήμερα αποδίδουν σημαντική εγχώρια προστιθέμενη αξία. Δεν υπάρχει όμως στη χώρα βιομηχανία αυτοκινήτων και οχημάτων. Η ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης, εκτός από τα δίκτυα και τις ψηφιακές υπηρεσίες που ήδη αναφέρθηκαν, πρέπει να θεωρηθεί ως ευκαιρία ανάπτυξης εγχώριας παραγωγικής δραστηριότητας επειδή νέα προϊόντα αναπτύσσονται και η παραγωγική δομή αναδιατάσσεται. Η αγορά του πολύ μικρού ηλεκτρικού οχήματος είναι μεταξύ των ευκαιριών και ήδη υπάρχουν επιχειρηματικές πρωτοβουλίες.

Το λεγόμενο «πρασίνισμα» των αερίων και υγρών καυσίμων είναι ένα από τα μεγάλα στοιχήματα του μετασχηματισμού. Πρόκειται για αντικατάσταση του φυσικού αερίου και των υδρογονανθράκων από βιοαέριο, βιοκαύσιμα, υδρογόνο και συνθετικά καύσιμα. Τα τελευταία θα παράγονται από υδρογόνο το οποίο θα παράγεται από ΑΠΕ και από δέσμευση άνθρακα από διάφορες πηγές. Τα νέα αυτά καύσιμα αποτελούν μια μεγάλη ευκαιρία ανάπτυξης εγχώριας παραγωγικής δραστηριότητας και απασχόλησης.

Η παραγωγή βιοαερίου και βιοκαυσίμων θα επιφέρει μεγάλη τόνωση της αγροτικής παραγωγής και θα αυξήσει την προστιθέμενη αξία σε αυτόν τον τομέα. Απαιτούνται επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες, βιομηχανική οργάνωση και εκμεταλλεύσεις σε μεγάλη κλίμακα. Η μελλοντική βιομηχανία βιομάζας μπορεί να παράγει μέχρι και το 30% των ποσοτήτων φυσικού αερίου που διανέμεται στις πόλεις και αντίστοιχων ποσοτήτων υδρογονανθράκων που καταναλώνεται στον τομέα των μεταφορών, περιλαμβανομένης της ναυτιλίας.

Τα ελληνικά διυλιστήρια διαθέτουν την τεχνογνωσία και τα κεφάλαια ώστε να μετασχηματιστούν σταδιακά σε βιο-διυλιστήρια σε συνδυασμό με παραγωγή συνθετικού μεθανίου και υδρογονανθράκων με βάση το πράσινο υδρογόνο. Με τον τρόπο αυτό, η μεγάλης οικονομικής σημασίας για τη χώρα βιομηχανία διυλιστηρίων δεν θα χαθεί μαζί με την εγκατάλειψη του πετρελαίου αλλά θα αναπτυχθεί ακόμα περισσότερο γιατί στην ουσία θα υποκαταστήσει εισαγόμενα καύσιμα και φυσικό αέριο από εγχωρίως παραγόμενα, δηλαδή το βιοαέριο, τα βιοκαύσιμα και το υδρογόνο από ΑΠΕ. Ήδη σήμερα αναπτύσσεται μεγάλης έκτασης χρηματοδότηση στο πλαίσιο της στρατηγικής για το υδρογόνο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όλες αυτές οι ευκαιρίες που αναφέρθηκαν αντιστοιχούν σε τεχνολογίες, ανθρώπινο δυναμικό και δυνατότητες που υπάρχουν στη χώρα και είναι εφικτή η περαιτέρω βελτίωση της ανταγωνιστικότητάς τους. Οι επενδύσεις που αναφέρθηκαν μπορούν να τροφοδοτήσουν μία νέα δυναμική ανάπτυξης επιχειρηματικότητας και απασχόλησης σε τομείς πιο καθαρούς, πιο σύγχρονους και μεγαλύτερης προστιθέμενης αξίας από τον τομέα του λιγνίτη.

Η πρόκληση είναι η χρηματοδότηση και η διαχείρισή της. Η μετάβαση προς την καθαρή ενέργεια αντιστοιχεί σε υπερδιπλασιασμό του όγκου των επενδύσεων συγκριτικά με το παλαιό μοντέλο του ενεργειακού συστήματος. Μεγάλο μέρος των επενδύσεων αυτών θα γίνονται από ιδιώτες για τα σπίτια, οχήματα και εξοπλισμούς, η στήριξη των οποίων είναι καίριας σημασίας για τη μόχλευση της μετάβασης, αλλά και την ενίσχυση των ευάλωτων καταναλωτών. Μεγάλες επενδύσεις πρέπει να προσανατολισθούν σε νέους τομείς όπως ο αγροτικός τομέας, τα δίκτυα, η παροχή ψηφιακών συστημάτων και νέα προϊόντα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι σχετικοί χρηματοδοτικοί μηχανισμοί έχουν ήδη προσανατολισθεί κατάλληλα και προβλέπουν μεγάλη αύξηση κονδυλίων. Η απορρόφησή τους στη χώρα δεν είναι όμως προφανής και απαιτεί σημαντική προετοιμασία και εξειδίκευση. Χρειάζεται προσοχή στο ανθρώπινο κεφάλαιο, στη στήριξη νέων επιχειρήσεων και στην αποτελεσματική χρήση των πόρων. Η μετάβαση θα είναι αποδοτική και επιτυχημένη αν γίνει με στήριξη και ρύθμιση από το Κράτος αλλά όχι από επιχειρήσεις του Κράτους ή επιχειρήσεις που εξαρτώνται από το Κράτος. Η μετάβαση θα πρέπει κατ΄εξοχήν να είναι αποτέλεσμα της αγοράς στο πλαίσιο ελεύθερης οικονομία και επιχειρηματικότητας.

Η ενεργειακή μετάβαση είναι μια συνεχής και δυναμική διαδικασία. Οι ανανεώσιμες πηγές και ειδικά η αιολική ενέργεια είναι σημαντικός πυλώνας αυτής της πορείας. Στη δημόσια συζήτηση, τίθεται όλο και συχνότερα ο προβληματισμός πώς η μετάβαση θα επιτευχθεί με μεγιστοποίηση της εγχώριας προστιθέμενης αξίας. Το κλειδί για αυτό είναι η ανταγωνιστικότητα. Εάν τα προϊόντα και οι υπηρεσίες που προσφέρει η εγχώρια οικονομία είναι ανταγωνιστικά, σε κόστος και ποιότητα, τότε αυτά θα προτιμηθούν, τονώνοντας την εγχώρια παραγωγή. 

Η πολιτική, ως τέχνη συγκερασμού ποικίλων θεμιτών στόχων, πρέπει να βρίσκει κάθε φορά τη χρυσή ισορροπία ανάμεσα στο αίτημα του χαμηλού κόστους και στο αίτημα της εγχώριας παραγωγής. Και μάλιστα υπό τον περιορισμό των κανόνων του ανταγωνισμού και της ανοιχτής αγοράς.

Επικεντρωνόμενος στο βασικό θέμα του τίτλου, θέλω να υπογραμμίσω τρεις αλήθειες:

Αλήθεια: Τα αιολικά πάρκα δημιουργούν εγχώρια προστιθέμενη αξία 

Συχνά κυκλοφορεί η αντίθετη λανθασμένη εντύπωση που στηρίζεται στο γεγονός ότι ο παραγωγικός εξοπλισμός των αιολικών πάρκων είναι εισαγόμενος και παραγνωρίζει μερικά σημαντικά δεδομένα:

  • Κατά τη φάση της κατασκευής έως και 35% του κόστους επένδυσης ξοδεύεται στην εγχώρια αγορά σε έργα υποδομής, ηλεκτρολογικά έργα και εξοπλισμούς, υπηρεσίες και πυλώνες. 35% εγχώρια προστιθέμενη αξία είναι ποσοστό υπερδιπλάσιο της αντίστοιχης αξίας που αφήνει ένας σύγχρονος σταθμός άνθρακα.
  • Κατά τη φάση της λειτουργίας πάνω από το 80% του λειτουργικού κόστους ξοδεύεται στην Ελλάδα.
  • Για τα θαλάσσια αιολικά πάρκα, η εγχώρια προστιθέμενη αξία ως ποσοστό του κόστους κατασκευής ξεπερνά το 70% χάρη στα αυξημένα τοπικά έργα υποδομής.
  • Ο εξαγωγικός χαρακτήρας ενός τομέα – και τα πολλαπλασιαστικά οφέλη που προσφέρει ο χαρακτήρας αυτός στο σύνολο της εθνικής οικονομία – καθορίζεται από δύο παράγοντες: αν ο τομέας ελκύει άμεσες ξένες επενδύσεις και αν παράγει προϊόντα που εξάγονται. Στην περίπτωση της αιολικής ενέργειας στην Ελλάδα:
  • Το 43% των εν λειτουργία αιολικών πάρκων κατέχονται από ξένους επενδυτές (στοιχεία τέλους 2019). Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό ποσοστό που καταδεικνύει υψηλή εξωστρέφεια με όλα τα συνεπαγόμενα οφέλη.
  • Το διαθέσιμο δυναμικό για παραγωγή πράσινης ενέργειας από αιολικά πάρκα και γενικά ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μπορεί να καταστήσει τη χώρα καθαρό εξαγωγό ηλεκτρισμού.

Αλήθεια: Η αιολική ενέργεια δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας

Η αιολική ενέργεια έχει ήδη δημιουργήσει και συνεχίζει να δημιουργεί θέσεις εργασίας στην Ελλάδα και μάλιστα σαφώς περισσότερες από τους μοντέρνους συμβατικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής.

Για παράδειγμα, τα 218,7MW αιολικών πάρκων που λειτουργούσαν στη νότια Εύβοια το 2018 και είχαν κατασκευαστεί την περίοδο 1998-2017, δημιούργησαν 62 άμεσες μόνιμες τοπικές θέσεις εργασίας. Πρόκειται για θέσεις εργαζομένων που απασχολούνται τοπικά στην λειτουργία και συντήρηση των ανεμογεννητριών. Για σύγκριση αναφέρεται ότι ο πρώτος σύγχρονος ιδιωτικός σταθμός φυσικού αερίου 400MW που κατασκευάστηκε στη χώρα μας δημιούργησε περίπου 32 μόνιμες θέσεις εργασίας, δηλ. 0,08 θέσεις/MW έναντι 0,3 τοπικές θέσεις/MW από τα αιολικά πάρκα της νότιας Εύβοιας (περίπου 4 φορές λιγότερες).

Η αιολική ενέργεια δημιουργεί και άλλες θέσεις εργασίας στην Ελλάδα. Από απολογιστική μέτρηση που διενήργησε ο Σύνδεσμος Ηλεκτροπαραγωγών από Α.Π.Ε. στα πρώτα 600 MW αιολικών πάρκων που εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα, διαπιστώθηκε ότι είχαν δημιουργηθεί:

  • 0,49 θέσεις πλήρους απασχόλησης/MW  στους τομείς ανάπτυξης, υλοποίησης και                                                                                                          λειτουργία έργων στις εταιρείες-παραγωγούς ενέργειας
  • 0,32  θέσεις  πλήρους απασχόλησης/MW  στους τομείς πωλήσεων, συντήρησης και λειτουργίας  στις εταιρείες-προμηθευτές ανεμογεννητριών στην Ελλάδα
  • 0,19 θέσεις πλήρους απασχόλησης/MW σε άλλους τομείς περιλαμβανομένων της κατασκευής πύργων ανεμογεννητριών.

Φυσικά, υπάρχουν άλλοι τομείς της οικονομίας που μπορεί να δημιουργούν περισσότερες θέσεις εργασίας ανά επένδυση. Η ορθή όμως πρακτική επιβάλει να συγκρίνονται κλάδοι του ίδιου τομέα. Το συμπέρασμα είναι ότι για τον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής η αιολική ενέργεια δημιουργεί περισσότερη απασχόληση στην Ελλάδα από τους νέους συμβατικούς σταθμούς.

Τέλος, σύμφωνα από τον EurObserv’ER η αιολική ενέργεια είχε δημιουργήσει στην Ελλάδα το τέλος του 2018 συνολικά 5.100, άμεσες και έμμεσες, θέσεις εργασίας, δηλαδή 1,8 θέσεις  απασχόλησης/MW.

Αλήθεια: Τα αιολικά πάρκα προσφέρουν πάρα πολλά στις τοπικές κοινωνίες

Τα τοπικά οφέλη από τη λειτουργία των αιολικών πάρκων προέρχονται από τρεις βασικούς λόγους:

  1. Το ποσό που αποδίδεται από τη λειτουργία των αιολικών πάρκων στην τοπική αγορά, με ποικίλους τρόπους στους οποίους περιλαμβάνονται
  • τοπικές εργασίες-εργολαβίες για τη λειτουργία των έργων,
  • τοπικές προμήθειες – υπηρεσίες
  • αντισταθμιστικά έργα, χορηγίες, ενισχύσεις τοπικών συλλόγων, σχολείων, ενίσχυση κοινωνικών υποδομών, διάφορες οικονομικές καταβολές κλπ.
  1. Το ειδικός τέλος που παρακρατείται από τα ακαθάριστα έσοδα (τζίρος) των αιολικών πάρκων (3%) προς απόδοση ή τους οικιακούς καταναλωτές για μείωση των λογαριασμών ρεύματος και στους ΟΤΑ για την εκτέλεση τοπικών αναπτυξιακών έργων
  2. Τοπικές θέσεις εργασίας στην κατασκευή και τη λειτουργία

Για παράδειγμα, τα 218,7MW αιολικών πάρκων που λειτουργούσαν στην νότια Εύβοια το 2018 και είχαν κατασκευαστεί την περίοδο 1998-2017 είχαν προσφέρει συνολικά 82,6 εκατ. € στην τοπική κοινωνία. Αυτά τα αιολικά πάρκα προσφέρουν από τη λειτουργία τους:

  • 2,2 εκατ. € ετησίως από τοπικές εργολαβίας, έργα κλπ.
  • 1,7 εκατ. € ετησίως από το παρακρατούμενο ειδικό τέλος  του 3%
  • 62 άμεσες μόνιμες τοπικές θέσεις εργασίας  (στοιχεία 2017).

Αξίζει να αναφερθεί το ειδικό τέλος 3% που αποδίδεται στις τοπικές κοινωνίες, παρακρατάται αυτόματα από τον ΔΑΠΕΕΠ (που είναι η δημόσια επιχείρηση που διαχειρίζεται τον Ειδικό Λογαριασμό Α.Π.Ε.) και αποδίδεται στους δικαιούχους χωρίς καμία μεσολάβηση των παραγωγών. Το 1/3 από το ποσό αυτό, δηλαδή το 1% του τζίρου των αιολικών πάρκων πηγαίνει στη μείωση των λογαριασμών ρεύματος των οικιακών καταναλωτών των περιοχών (παλιών κοινοτήτων) όπου λειτουργούν τα έργα (ν. 3851/2010).

Για παράδειγμα, τον Οκτώβριο του 2017, που διανεμήθηκε στους δικαιούχους κατοίκους το ποσό της περιόδου Ιούνιος 2010 – 2014, οι καταναλωτές που ωφελήθηκαν περισσότερο ήταν οι κάτοικοι στο Μητάτο Σητείας, την Πιτίτσα Πατρών, την Αισύμη Έβρου,  το Κομίτο Ευβοίας, τον Κέχρο Ροδόπης, το Παραδείσι Ευβοίας, τον Αχλαδόκαμπου Αργολίδας, τη Βλαχοκερασιά Αρκαδίας και τον Πολυπόταμο Ευβοίας. Συνολικά, τα μεγαλύτερα ποσά αποδόθηκαν σε κοινότητες του Δήμου Καρύστου, του Δήμου Σητείας και του Δήμου Αρριανών Ροδόπης.

Για όλα τα ανωτέρω, αλλά και για 22 συνολικά ακόμα αλήθειες για την αιολική ενέργεια, μπορείτε να επισκεφθείτε τον δικτυακό τόπο www.ask4wind.gr όπου με απλή γλώσσα δίνονται συνοπτικές απαντήσεις σε βασικούς μύθους που κυκλοφορούν, τεκμηριωμένες από πλούσια βιβλιογραφία, που επίσης έχει αναρτηθεί εκεί.

Στη χώρα μας η βιομηχανία θερμικών ηλιακών συστημάτων ξεκίνησε το 1974.

Οι βιομηχανίες και βιοτεχνίες του κλάδου εκπροσωπούνται από την ΕΒΗΕ.

Η Ελληνική αγορά ηλιακών συστημάτων ξεπερνά πλέον τις 300.000 m2 συλλεκτών.

Στη χώρα μας είναι εγκατεστημένα 4.700.000 m2.  Η ηλιακή ενέργεια που αξιοποιείται ξεπερνά τις 3 TWh. Τα νοικοκυριά εξοικονομούν 500.000.000 € το χρόνο και το για περιβάλλον αποφεύγονται περισσότεροι από 3.000.000 tCO2.

Η κύρια εφαρμογή αφορά ηλιακούς θερμοσίφωνες.

Με την εγκατάσταση κάθε ηλιακού θερμοσίφωνα πετυχαίνουμε εξοικονόμηση εκπομπών αερίου του θερμοκηπίου όσες εκπέμπει ένα μέσο αυτοκίνητο.

Η προώθηση ηλεκτρικών αυτοκινήτων έχει σε ιδανικές συνθήκες στο μέλλον μπορεί να επιτύχει παρόμοιο στόχο ..

Αν πράγματι θέλαμε να εξοικονομήσουμε αυτές τις εκπομπές είναι πολύ πιο αποτελεσματικό να επενδύσουμε ένα μέσο μισθό σε ηλιακό σύστημα παρά δεκάδες χιλιάδες σε ηλεκτρικά ΙΧ. Αν κάποιος καταναλωτής προτιμά το ηλεκτρικό αυτοκίνητο για διάφορους λόγους δεν εμποδίζεται. Όμως η κρατική ενίσχυση εισαγόμενων τεχνολογιών που αυξάνει τη κατανάλωση θα μπορούσε να στραφεί στην ανάπτυξη πολλαπλάσια αποδοτικών λύσεων για τους Έλληνες και το περιβάλλον.

Η ηλιακή θέρμανση αυξάνεται αργά. Οι εγκαταστάσεις σε ξενοδοχεία και βιομηχανίες για τη κάλυψη θερμικών και ψυκτικών φορτίων, αποτελούν μικρό μέρος των πωλήσεων. Αυτές όμως οι εφαρμογές πρέπει να διαδοθούν με ταχείς ρυθμούς καθώς αποτελούν απαραίτητο στοιχείο για την μεσοπρόθεσμη απανθρακοποίηση της ενέργειας. Η δυνητική αγορά είναι πολύ μεγάλη και αποτελεί και εφαλτήριο για την ενίσχυση των εξαγωγών προϊόντων και τεχνολογίας. Επιπλέον έχουν μεγαλύτερη απόδοση και χαμηλότερο κόστος από άλλες τεχνολογίες.

4

 

 

 

Ήδη το 60% της Ελληνικής παραγωγής εξάγεται σε όλο τον κόσμο, από τη Κορέα έως τη Νότια Αμερική και από τις ΗΠΑ μέχρι την Αυστραλία και τη Νότια Αφρική και φυσικά στην Ευρώπη και τη Μεσόγειο.

Η ΕΒΗΕ έχει αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στην Ευρώπη, κατέχοντας ταυτοχρόνως δια εκπροσώπων της, τη Προεδρία της Solar Heat Europe/European Solar Thermal Industry Federation (SHE), της CEN TC-312 (τεχνική επιτροπή Ευρωπαϊκών Προτύπων για την Ηλιακή Ενέργεια) και τη διεύθυνση του SolarkeymarkNetwork (πιστοποίηση ποιότητας).

6

 

Στο Εθνικό σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα η χρήση των θερμικών ηλιακών προβλέπεται να αυξηθεί κατά 39%. Αυτό αφήνει αναξιοποίητες τις ευκαιρίες διάδοσης των θερμικών ηλιακών τόσο για τις ανάγκες σε θέρμανση και ψύξη στα κτίρια και ιδιαίτερα στα κτίρια εκτός κατοικίας όσο και στις βιομηχανικές εφαρμογές.
Η Ελληνική βιομηχανία ηλιακής ενέργειας μπορεί να ανταποκριθεί στις προκλήσεις.

Πολλά έργα στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο δείχνουν σε αυτή τη κατεύθυνση.

 

Η εφαρμογή του «εξοικονομώ» βελτιώνεται και το πρόγραμμα μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο για την εξοικονόμηση ενέργειας. Χρειάζεται μια αναβάθμιση και γενναία ενίσχυση. Επίσης πρέπει να γίνουν διορθώσεις και προσαρμογές σε νέες συνθήκες έχοντας υπόψη ότι οι επιλογές που κάνουμε σήμερα θα βρίσκονται εκεί μέχρι το 2050. Μερικά παραδείγματα:

Να δοθεί μεγάλο βάρος στη μόνωση, σε συστήματα έξυπνου κτιρίου και αν είναι εφικτό σε συστήματα χαμηλών θερμοκρασιών (ενδοδαπέδια, κονβέκτορες, ακτινοβολίας).

Να εξαιρεθεί η επιδότηση ρυπογόνων καυσίμων όπως πετρελαίου και αερίου και να επιτρέπεται η εγκατάσταση τους μόνο ως συμπληρωματικών άλλων συστημάτων ΑΠΕ (ηλιακά, αποδοτικές αντλίες θερμότητας, βιομάζα).

Αν δεν υπάρχει σύστημα χαμηλών θερμοκρασιών η χρήση αντλιών θερμότητας να γίνεται μόνο ως συμπληρωματική άλλου συστήματος ΑΠΕ.

 

Προσοχή: Οι λύσεις που επιλέγονται σήμερα θα χρησιμοποιούνται το 2050. 

 

Θα έπρεπε τουλάχιστον να εγκαθίστανται δωρεάν ηλιακοί θερμοσίφωνες όπου δεν υπάρχουν για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας. Άλλωστε το κόστος του κοινωνικού τιμολογίου χρεώνεται σε όλους μας. Είναι προτιμότερο να επενδύσουμε με απόδοση 25% ώστε να μειωθεί αυτό αυτή η δαπάνη παρά να συνεχίζουμε την επιδότηση κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Αυτό είναι ένα πρόγραμμα που μπορεί να αναλάβει η πολιτεία και θα μπορούσε να μειώσει την υποχρέωση των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας (ΔΕΗ και Ιδιώτες) στα πλαίσια του καθεστώτος επιβολής υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης που χωλαίνει.

Επιπλέον θα έπρεπε να υπάρχει πρόγραμμα ενίσχυσης μέτρων εξοικονόμησης στα ευάλωτα νοικοκυριά όπως για μόνωση, φωτισμό, θέρμανση από ΑΠΕ.

Υπάρχουν πολλά καλά παραδείγματα.

Συστήματα τηλεθέρμανσης στη Γερμανία, Ολλανδία, Γαλλία και ιδιαίτερα στη Δανία.

Συνήθως μια ενεργειακή κοινότητα με τη συμμετοχή αποκεντρωμένης διοίκησης διαχειρίζεται ένα ολοκληρωμένο σύστημα παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας. Η έκταση των ηλιακών πεδίων είναι μεγάλη και ξεπερνά ακόμη και τις 100.000 m2 (συνήθως χρησιμοποιείται παράλληλα για κτηνοτροφία).

Στη Πολωνία εφαρμόζεται ένα εκτεταμένο πρόγραμμα διάδοσης θερμικής ηλιακής ενέργειας μέσω δήμων και περιφέρειας με μεγάλη επιδότηση από τα διαρθρωτικά ταμεία.

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ακόμη αξιοποίηση αυτών των τάσεων. Οι ενεργειακές κοινότητες και κυρίως οι δήμοι προτιμούν πιο εύκολες λύσεις εγκατάστασης φωτοβολταϊκών ή ανεμογεννητριών μέσω net metering.

Θα βοηθήσει πολύ αν οι περιφέρειες συμπεριλάβουν τα θερμικά ηλιακά στον ενεργειακό σχεδιασμό. 

Η ψηφιοποίηση των ηλιακών συστημάτων και η θεσμοθέτηση της θερμότητας ως υπηρεσίας θα βοηθήσει στο να συμπεριλαμβάνονται τα θερμικά ηλιακά.

 

9

 

Το ΕΣΕΚ βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε παραμέτρους και υποθέσεις και πρέπει να υπάρχει περαιτέρω διαβούλευση. Για παράδειγμα το κόστος του εξοπλισμού σήμερα όσο και οι προβλέψεις για την εξέλιξη τιμών. Ο βαθμός απόδοσης διαφόρων τεχνολογιών και τα πρότυπα δοκιμών. Το πραγματικό κόστος περιλαμβανομένου έμμεσου κόστους (πχ Δίκτυα αποθήκευση ευελιξία). Εκπομπές που αφορούν όλο το κύκλο προϊόντος ή καυσίμου. Σήμερα ο βαθμός απόδοσης κάποιων τεχνολογιών δεν αντικατοπτρίζει τη πραγματικότητα άρα το κόστος ενέργειας και οι εκπομπές είναι διαφορετικές από αυτές που υπολογίζονται.

Οι διάφορες ομάδες πίεσης με πολλούς τρόπους παραμορφώνουν την εικόνα και κάνουν ιδιαίτερα δύσκολη τη βέλτιστη επιλογή.

Τελικά κρύβεται ότι ο ανεξέλεγκτος άμεσος και έμμεσος εξηλεκτρισμός της ενέργειας δεν οδηγεί στην απανθρακοποίηση και σε κυκλική οικονομία.

Αν και η ηλεκτρική ενέργεια θα έχει κύρια θέση στο μελλοντικό σύστημα, η συνεισφορά των θερμικών λύσεων (μη ηλεκτρικών) ΑΠΕ θα είναι πολύ μεγάλη.

Είναι παραλογισμός να εγκαθιστούμε ανεμογεννήτριες δίκτυα και μπαταρίες για να ζεσταίνουμε νερό υποκαθιστώντας ηλιακούς θερμοσίφωνες. Κι όμως τέτοιες λύσεις προάγονται αν δεν δοθεί η προτεραιότητα σε θερμικά ηλιακά.

Βέβαια ακόμη και σήμερα πληρώνουμε πολύ ακριβά το ρεύμα στα νησιά για να ζεσταίνουμε νερό και δε τοποθετούν υποχρεωτικά ηλιακά. Η απόσβεση σε πραγματικές τιμές θα γινόταν σε λιγότερο από 2 χρόνια.

Για την αλλαγή στη ενέργεια θα χρειαστούν τεράστια ποσά που θα τα πληρώσουμε μέσω του φόρου, εισφορών, υπηρεσίες . Όταν ο πολιτικός ή ο πολίτης ξέρει το άμεσο και μελλοντικό κόστος σε χρήμα και στο περιβάλλον, αυξάνονται οι πιθανότητες να πάρει σωστές αποφάσεις.

Οι πολίτες που θα γνωρίζουν θα συμμετέχουν στη λύση του προβλήματος όχι μόνο οικονομικά αλλά προσαρμόζοντας τη κατανάλωση.

 

Η απολιγνιτοποίηση θα αφήσει ένα μεγάλο κενό και στη θέρμανση (τηλεθέρμανση) αυτών των περιοχών και πρέπει να υπάρχει σχέδιο για τροφοδοσία των καταναλωτών με ηλιακά συστήματα.

10

Η Ελλάδα έχει εθνική βιομηχανία ΑΠΕ. Αν υποστηρίξει κατά προτεραιότητα θα γίνει πρώτη στην Ευρώπη. Πρέπει να δώσει το παράδειγμα αξιοποίησης  για την Ευρώπη και τις τρίτες χώρες. Θα δημιουργηθούν πάνω από 50.000 θέσεις εργασίας. Οι επενδύσεις σε εξοπλισμό θα δεκαπλασιαστούν. Στήριξη στην έρευνα και καινοτομία. Προτίμηση στην Ελληνική παραγωγή (από Ευρωπαικό αλουμίνιο με χαμηλές εκπομπές αερίων) σε σχέση με κινέζικες τεχνολογίες και σπάνιες γαίες. 

Θέλουμε να είμαστε η ουρά στη τεχνολογία και το πεδίο δοκιμών τρίτων ή να ετοιμάσουμε πρωταθλητές;

Πληκτρολογήστε και πατήστε το enter.

To Kίνημα Αλλαγής στο πλευρό των δημοσιογράφων και όλων των εργαζομένων των τηλεοπτικών σταθμώνΤρίτος θάνατος κρατούμενου στις φυλακές από την πανδημία - η Κυβέρνηση πρέπει να ντρέπεται