Σε Κοινοβουλευτική Δραστηριότητα

Ο Ανδρέας Πουλάς κατά την επεξεργασία στην Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων «Πρόληψη και αντιμετώπιση περιστατικών κακοποίησης και παραμέλησης ανηλίκων, Πρόγραμμα «Κυψέλη» για την αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών σε βρεφικούς, βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς, διατάξεις για την προώθηση της αναδοχής και της υιοθεσίας, «Προσωπικός Βοηθός για τα Άτομα με Αναπηρία» και άλλες διατάξεις» ανέφερε τα εξής:

«Το σχέδιο νόμου που καλούμαστε να συζητήσουμε σήμερα αφορά στην πρόληψη και αντιμετώπιση περιστατικών κακοποίησης και παραμέλησης ανηλίκων, στην θέσπιση του προγράμματος «Κυψέλη» που έχει σκοπό να συντονίσει και να αναβαθμίσει τις παρεχόμενες υπηρεσίες στους βρεφικούς, βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς, στην διευκόλυνση της αναδοχής και της υιοθεσίας ανηλίκων και στην θέσπιση του «Προσωπικού Βοηθού για Άτομα με Αναπηρία».

Επίσης ρυθμίζει διάφορα θέματα αρμοδιότητας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων όπως θέσπιση προγράμματος με τίτλο «Ημιαυτόνομη Διαβίωση σε Διαμερίσματα ατόμων δεκαπέντε ετών και άνω», δυνατότητα διενέργειας εκλογών για την ανάδειξη των οργάνων διοίκησης του Συνδέσμου Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδος (Σ.Κ.Λ.Ε.), με ηλεκτρονικά μέσα, παράταση συμβάσεων εργασίας επικουρικού προσωπικού σε προνοιακούς φορείς, για την αντιμετώπιση έκτακτων αναγκών λόγω του κορωνοϊού COVID-19.

Είναι αλήθεια ότι τη δεκαετία της κρίσης οι τομείς που επλήγησαν περισσότερο και στους οποίους έγιναν οι περισσότερες περικοπές πόρων ήταν εκείνοι που δημιουργούσαν  δίκτυ κοινωνικής προστασίας  προς τους πολίτες  στον τομέα της δημόσιας υγείας και στον τομέα κοινωνικής πρόνοιας.

Σήμερα οι κοινωνικές δομές είναι αντικειμενικά ανεπαρκείς και αποδυναμωμένες, οι κοινωνικές υπηρεσίες των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης υποστελεχωμένες και οι κοινωνικοί φορείς χωρίς θεσμική θωράκιση και χωρίς υποδομές, ενώ ένα σημαντικό μέρος των κρατικών  αρμοδιοτήτων κοινωνικής πρόνοιας έχουν μεταφερθεί σε μη κυβερνητικές οργανώσεις, σε νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου και σε ιδρύματα.

Το Κίνημα Αλλαγής υποστηρίζει ότι η κατάσταση αυτή πρέπει να αλλάξει και ότι τα χρήματα του Ταμείου Ανάκαμψης δίνουν τη δυνατότητα να γίνει μία νέα εκκίνηση στο κοινωνικό πρόσωπο της πολιτείας.

Ειδικότερα ως προς το περιεχόμενο του σχεδίου νόμου:

Στο μέρος Α, γίνεται μία προσπάθεια να θωρακιστεί η νομοθεσία για την παιδική κακοποίηση και να συμπληρωθεί ο νόμος 3500/2006 σχετικά με την αντιμετώπιση περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας, ο οποίος έχει θετικό αποτύπωμα στην κοινωνία και έχει δημιουργήσει αναχώματα στην άσκηση βίας εντός της οικογένειας. Θεσπίζεται ο «Υπεύθυνος Προστασίας Ανηλίκων» στους φορείς παιδικής προστασίας, με αυστηρές προϋποθέσεις και καθήκοντα, ενώ θεσπίζεται το Εθνικό Σύστημα Καταγραφής και Παρακολούθησης Αναφορών περιστατικών κακοποίησης ανηλίκων.

Στο μέρος β θεσπίζεται το πρόγραμμα «Κυψέλη» (καταρχήν εφαρμοζόμενο πιλοτικά) με στόχο την ανάπτυξη και ενίσχυση των δεξιοτήτων των βρεφών και των νηπίων και την τακτική παρακολούθηση και αξιολόγηση της ανάπτυξης και προόδου τους. Eισάγεται ο θεσμός του «μέντορα» ως προς την επιμόρφωση και υποστήριξη του προσωπικού των βρεφικών, βρεφονηπιακών και παιδικών σταθμών και συστήνεται Εθνικό Συμβούλιο Προσχολικής αγωγής και διαπαιδαγώγησης, με συμβουλευτικές και γνωμοδοτικές αρμοδιότητες. 

Το πρόγραμμα «Κυψέλη»  ευελπιστεί στην μετεξέλιξη της προσχολικής αγωγής σε ένα ενιαίο σύστημα που θα αφορά όλα τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας, χωρίς κοινωνικούς, οικονομικούς ή άλλους περιορισμούς. Το Κίνημα Αλλαγής θεωρεί ότι η προσχολική αγωγή είναι βασικός πυλώνας κοινωνικοποίησης μέσα από ένα πρόγραμμα προ-εκπαίδευσης. Από τις διατάξεις όμως, αυτό που προκύπτει είναι ότι πρόκειται για τίτλους χωρίς περιεχόμενο. Θεσμοθετείται απλά ένα πλαίσιο χωρίς βασικές αναγκαίες λεπτομέρειες. Φανταστείτε ότι δεν διευκρινίζεται καν ούτε πότε που θα εφαρμοστεί πιλοτικά. Χρειάζεται μια ολιστική εφαρμογή με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.

Στο μέρος γ του σχεδίου νόμου ανασυγκροτείται το Εθνικό Συμβούλιο Αναδοχής και Υιοθεσίας συμπληρώνοντας την σύνθεσή του με εκπρόσωπο της  Περιφέρειας, θεσπίζεται η υποχρεωτική καταγραφή στα Ειδικά Μητρώα Εγκεκριμένων Αναδόχων Ανηλίκων  της εισαγωγής σε Μονάδα Παιδικής Προστασίας και Φροντίδας του ανήλικου εφόσον πριν την τοποθέτησή του σε ανάδοχη οικογένεια βρισκόταν σε μονάδα παιδικής προστασίας και είχε εμφανίσει  αναπηρία ή σημαντικό πρόβλημα υγείας. Τροποποιούνται τα ηλικιακά όρια αναδοχής και επεκτείνεται η δυνατότητα τοποθέτησης ανηλίκου σε ανάδοχο γονέα και από τον φορέα που έχει την επιμέλειά του. Τροποποιούνται οι προϋποθέσεις ανάθεσης της εποπτείας της αναδοχής και θεσπίζονται εξαιρέσεις από την υποχρέωση παρακολούθησης προγραμμάτων επιμόρφωσης υποψήφιων αναδόχων γονέων και θετών γονέων, οι υποψήφιοι που είναι σύζυγοι του γονέα υπό αναδοχή ή υιοθεσία τέκνου.

Στο δ μέρος θεσπίζεται ο «Προσωπικός βοηθός ατόμου με αναπηρία» ο οποίος θα εφαρμοστεί πιλοτικά σε δύο στάδια, συνολικής διάρκειας τριών ετών.

Στο μέρος ε ενισχύεται η αποασυλοποίηση των ανηλίκων που διαβιούν σε μονάδες παιδικής προστασίας και φροντίδας. Ορίζεται το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης ως «Εθνικός Συντονιστής της Εγγύησης για τα παιδιά» με σκοπό την παρακολούθηση της εφαρμογής της Σύστασης ΕΕ 2021/1004 του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 2021 και του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την εφαρμογή της.

Διευρύνονται οι φορείς κοινωνικής πρόνοιας που οφείλουν να ορίσουν υπεύθυνο προστασίας ώστε να αντιμετωπιστούν φαινόμενα κακοποίησης ενήλικων ατόμων με ειδικές ανάγκες, ηλικιωμένων  και χρονίως πασχόντων.

Και τέλος προβλέπεται η υλοποίηση προγράμματος χρηματοδότησης από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων μέσω κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης, για τη δημιουργία έως πενήντα χιλιάδων (50.000) νέων θέσεων για βρέφη σε υφιστάμενους ή νέους σταθμούς, σε όλη την επικράτεια (άρθρο 46).

Το Κίνημα Αλλαγής θεωρεί θετική κάθε νομοθετική πρωτοβουλία που έχει θετικό κοινωνικό πρόσημο και που ενισχύει τις δομές κοινωνικής πρόνοιας, ιδίως εκείνες που αφορούν στην προστασία των παιδιών και των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Είναι όμως αρκετά τα μέτρα που εισάγετε; Είναι αρκετό να αυτοθαυμάζεστε για το αυτονόητο, το οποίο μάλιστα θεσπίζετε  και με καθυστέρηση καθώς έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την ανάληψη της εξουσίας από το κόμμα σας;  Η απάντηση είναι σαφώς αρνητική. Θεωρούμε ότι κάνετε πολύ λίγα και πολύ αργά. Και στον τομέα της κοινωνικής πρόνοιας παίρνετε μέτρα αποσπασματικά και πρόχειρα που δεν εντάσσονται σε έναν συνολικό σχεδιασμό μακροπρόθεσμης αναβάθμισης των κοινωνικών υπηρεσιών.

Ειδικότερα:

  • Η προστασία της ανηλικότητας και η καταπολέμηση περιστατικών κακοποίησης πρέπει να ενταχθεί σε μία συνολική πολιτική προστασίας της οικογένειας. Συνδέεται δε, άμεσα με την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος. Πρόκειται για ένα ζήτημα όχι μόνο πολιτικό, αλλά και εθνικό, για το οποίο πρέπει να θεσπιστούν μακροχρόνιες πολιτικές, οι οποίες θα καθοριστούν μέσα από εθνικό διάλογο με διακομματική συνεννόηση. Παρότι η Εθνική Επιτροπή για το Δημογραφικό που συστήθηκε με πρωτοβουλία της προέδρου του Κινήματος Αλλαγής κατέληξε σε πολυσέλιδη μελέτη για την αντιμετώπιση του δημογραφικού, αυτή ακόμα δεν έχει αξιοποιηθεί.  Περιμένουμε λοιπόν, πρωτοβουλίες της κυβέρνησης στην κατεύθυνση αυτή.
  • Τα μέτρα που θεσπίζετε για την αντιμετώπιση της παιδικής κακοποίησης θα τα επεκτείνετε και στους καταυλισμούς Ρομά και στις κλειστές δομές μεταναστών;
  • Στην κατεύθυνση της προστασίας της ανηλικότητας θα διευρυνθεί και θα ενισχυθεί  ο θεσμός του Εισαγγελέα Ανηλίκων; Σκοπεύετε να αξιοποιήσετε την εμπειρία από τον θεσμό και στην κατεύθυνση της αναδοχής και της υιοθεσίας, όπου έχουν ιδιαίτερα ενεργό ρόλο στην αξιολόγηση της καταλληλότητας του οικογενειακού περιβάλλοντος του ανηλίκου;
  • Οι τροποποιήσεις στον θεσμό της αναδοχής και της υιοθεσίας είναι αρκετές για την μείωση της γραφειοκρατίας και των καθυστερήσεων στην εφαρμογή τους;
  • Σκοπεύετε να πάρετε μέτρα για την εποπτεία των ιδρυμάτων στα οποία φιλοξενούνται παιδιά;
  • Πως θα ενισχύσετε την πλημμελή ή ακόμα και ανύπαρκτη εποπτεία τους  και την ύπαρξη πολλαπλών νομικών και διαδικαστικών κωλυμάτων καθώς και των μεγάλων καθυστερήσεων  ως προς τη διαχείριση των αιτήσεων για την αναδοχή και την υιοθεσία;
  • Γιατί δεν συμμετέχουν στο Εθνικό Συμβούλιο Αναδοχής – Υιοθεσίας εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης και εκπρόσωποι  των ενώσεων ατόμων με αναπηρία όπως η ΕΣΑΜΕΑ και η ΠΟΣΓΚΑΜΕΑ δηλαδή των ενώσεων γονέων και κηδεμόνων τους – όπως έχει προτείνει το Κίνημα Αλλαγής από το 2018;
  • Ποιοι και πόσοι θα ενταχθούν στην πιλοτική εφαρμογή του Προσωπικού Βοηθού για Άτομα με Αναπηρία;
  • Πως θα γίνει η επιλογή των ΑμεΑ που τελικά θα ενταχθούν;
  • Ποιος είναι ο προϋπολογισμός του νέου θεσμού, όταν λέει το άρθρο 38 «καθολική εφαρμογή» τι σημαίνει; Θα εντάσσονται όλοι όσοι το ζητούν και έχουν ανάγκη προσωπικού βοηθού ή όχι; Και αν δεν εντάσσονται όλοι, θα εντάσσεται κάποιο ποσοστό;
  • Το επίδομα απολύτου αναπηρίας που σήμερα το λαμβάνουν συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας και συνταξιούχοι λόγω γήρατος– τυφλοί θα συνεχίζουν να το παίρνουν ή θα αντικατασταθεί από τη νέα αυτή υπηρεσία;
  • Πώς, με ποια κριτήρια και από ποιον θα πιστοποιούνται οι πάροχοι (εταιρείες και φυσικά πρόσωπα) της υπηρεσίας; Θεωρούνται αυτά  λεπτομέρειες που θα καθορίζονται με ΚΥΑ ή ουσιαστικές προβλέψεις που έπρεπε να υπάρχουν στο νομοσχέδιο;
  • Όλα προβλέπεται να καθοριστούν με 5 (!!!) ΚΥΑ εξαιρετικά απαιτητικές τεχνικά. Πότε θα εκδοθούν αυτές και πότε (και αν) θα ξεκινήσει το πρόγραμμα είναι άγνωστο. Μήπως μπορεί να μας ενημερώσει η Υφυπουργός ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα; Και αν αυτό είναι δεσμευτικό ή ενδεικτικό;
  • Προβλέπεται ότι ειδικές επιτροπές αξιολόγησης διεπιστημονικού χαρακτήρα θα αξιολογούν και θα επιλέγουν ποιοι θα ενταχθούν στη νέα υπηρεσία, όμως τα επιστημονικά και άλλα προσόντα των μελών των επιτροπών, η σύνθεσή τους, η επιμόρφωσή τους, η αποζημίωσή τους ΔΕΝ διευκρινίζεται στο νόμο αλλά θα καθοριστεί με την Υπουργική απόφαση του άρθρου 39).
  • Επίσης, χρειάζεται μεγαλύτερη εξειδίκευση ανά κατηγορία αναπηρίας, ενίσχυση του προγράμματος και με τη συμβολή του «Βοήθεια στο σπίτι» καθώς υπάρχει διαφοροποίηση αναγκών εντός και εκτός οικείας.
  • Είναι επαρκή τα μέτρα που λαμβάνετε για την αποτροπή κακοποίησης ευάλωτων ομάδων όπως οι ηλικιωμένοι, οι χρονίως πάσχοντες και τα ενήλικα άτομα με αναπηρία;
  • Είναι αρκετά αυστηρό το θεσμικό πλαίσιο σε περίπτωση διαπίστωσης τέτοιων φαινομένων σε ιδιωτικές δομές;
  • Υπάρχει η πρόβλεψη για επιβολή προστίμων και ανάκλησης της άδειας λειτουργίας τους σε περίπτωση διαπίστωσης περιστατικών κακοποίησης; 

Με άλλα λόγια το παρόν σχέδιο νόμου συνιστά μία έκθεση καλών προθέσεων, για τις οποίες δεν έχετε αποφασίσει ακόμα τον τρόπο εφαρμογής τους, υπονομεύοντας την αποτελεσματικότητά του και κυρίως την χρησιμότητά του. Ιδίως η πιλοτική εφαρμογή όπου προβλέπεται κινδυνεύει να μείνει ένας τίτλος χωρίς περιεχόμενο. Και εν τέλει παραμένει αναπάντητο το ερώτημα: ποιο είναι το όραμά σας για το κοινωνικό κράτος; Πως θα στηριχθεί μακροπρόθεσμα και ουσιαστικά η ελληνική οικογένεια και οι ευάλωτες κοινωνικές ομάδες; Πως θα εκπληρωθεί άμεσα ο στόχος «κανένα παιδί εκτός παιδικού σταθμού»; Πόσα κενά υπάρχουν αυτή τη στιγμή;

Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα δέσμευσης για την κάλυψη όλων; Πως θα συντονιστούν οι δράσεις του Υπουργείου Εργασίας, του Υπουργείου Παιδείας και του Υπουργείου Υγείας ως προς την εφαρμογή πράξεων ειδικής αγωγής, που συχνά επικαλύπτονται, σε ένα συνολικό και συντονισμένο προγραμματισμό;

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Στο Κίνημα Αλλαγής υποστηρίζουμε ότι ο κοινωνικός χαρακτήρας του κράτους πρέπει να ενισχυθεί, να ασκήσει τον προστατευτικό του ρόλο απέναντι στις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού πιο δυναμικά και πιο γενναία  και να κινηθεί με πιο γρήγορο βηματισμό. Το ζητούμενο σε ένα νομοθέτημα είναι όμως: η υλοποίηση/ εφαρμογή και η αποτελεσματικότητα. Δεν αρκεί να φτιάχνουμε θεσμούς που να είναι ημιτελείς ή/και ανεπαρκείς. Γι’ αυτό και χρειάζεται να διασφαλιστεί ένα μεγάλο ποσό από το Ταμείο Ανάκαμψης για την κοινωνική πρόνοια, ώστε να υπάρξει σημαντική κοινωνική προστιθέμενη αξία.

Η κοινωνική πολιτική δεν γίνεται στα σαλόνια και στη θεωρία. Στα πανεπιστήμια και στις μεγάλες αίθουσες. Και δεν μπορεί να είναι δημιούργημα  επικοινωνίας και εντυπώσεων. Η τελική στάση μας θα διατυπωθεί στην Ολομέλεια.»

Πληκτρολογήστε και πατήστε το enter.

Να αρθεί η αδικία εις βάρος των ελάχιστων εναπομείναντων τέκνων αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης, από το να προσληφθούν ως ειδική κατηγορία στο ΔημόσιοΓιώργος Φραγγίδης: «Η πρωτοβουλία της Ελλάδας για την ίδρυση και φιλοξενία του Κέντρου Αριστείας ευελπιστούμε ότι θα βελτιώσει τη θέση της χώρας μέσα στην ΝΑΤΟϊκή συμμαχία»