Σε Κοινοβουλευτική Δραστηριότητα

Ομιλία του Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου του ΚΙΝΑΛ κ. Κώστα Σκανδαλίδη στη συζήτηση της ολομέλειας της Βουλής του σχεδίου νόμου «Οργάνωση και λειτουργία Υπουργείου Εξωτερικών, Συμβούλιο Απόδημου Ελληνισμού και ρύθμιση θεμάτων διεθνούς αναπτυξιακής συνεργασίας και ανθρωπιστικής βοήθειας».

Δεν θα μιλήσω για τις λεπτομέρειες του Οργανισμού. Κατ’ αρχήν τοποθετήθηκε ο κ. Λοβέρδος με απόλυτη σαφήνεια. Είπε πού διαφωνούμε επί της αρχής και έβαλε και τους οκτώ λόγους για τους οποίους θα έπρεπε να υπάρχει ένα διαφορετικό σχέδιο οργανογράμματος και όχι αυτό που τελικά κατατέθηκε, με όλες τις λεπτομέρειες.

Πρέπει βέβαια να παραδεχτώ  ότι η προσπάθεια που καταβάλλεται, κύριε Υπουργέ, που φαίνεται μέσα από αυτόν τον Οργανισμό, αλλά και στην τοποθέτησή σας, το οργανόγραμμα, είναι ένα προϊόν σοβαρής και μεγάλης δουλειάς που έγινε στο Υπουργείο και ασφαλώς αξίζουν γι’ αυτό συγχαρητήρια. Είναι μια βάση μιας συζήτησης που μπορεί να γίνει με μεγάλες λεπτομέρειες εδώ. Εγώ, λοιπόν, θα περιοριστώ σε μερικά γενικά σχόλια που έχουν σχέση με τη συνολική μας αντίθεση με την αρχή του συγκεκριμένου νομοσχεδίου.

Δεν συζητάμε ένα οποιοδήποτε οργανόγραμμα Υπουργείου που παρέχει διοικητικές υπηρεσίες και πράξεις. Συζητάμε για το οργανόγραμμα του Υπουργείου που συνδέεται άμεσα με την ευρύτερη στρατηγική  της χώρας. Πώς συνδέεται η πρόταση με τις εξελίξεις αυτής της στρατηγικής που πια αποκτά σε μια νέα εποχή μια τελείως διαφορετική διάσταση; Είναι οι αλλαγές που εισηγείστε προσαρμοσμένες στις νέες ανάγκες; Κατέβαλε φιλότιμη προσπάθεια ο Υπουργός.

Όμως, στην εποχή της επέλασης του ψηφιακού καπιταλισμού, στις νέες γεωπολιτικές συνθήκες που διαμορφώνονται στην περιοχή, που αλλάζουν ραγδαία, στην ολοένα μεγαλύτερη ενσωμάτωση της ελληνικής οικονομίας στην ευρωπαϊκή, στην ανάπτυξη των θεσμών διεθνούς συνεργασίας και την εξέλιξή τους και κυρίως στη μαχητική διπλωματία που έχει ανάγκη η χώρα και που η Κυβέρνηση οφείλει να αναπτύξει και κάνει φιλότιμες προσπάθειες σε αυτό ο κύριος Υπουργός καταβάλλοντας εργώδη προσπάθεια, αυτό το συγκεκριμένο οργανόγραμμα προσφέρει μια μεγάλη αλλαγή, προσαρμόζεται σε αυτές τις καινούργιες συνθήκες, όταν θέματα μεγάλα, όπως η ανάπτυξη, η άμυνα, η οικονομία, ο πολιτισμός, ο αθλητισμός αποκτούν μια τέτοια διεθνή διάσταση και ακουμπούν όλα και στο Υπουργείο Εξωτερικών;

Ο συντονιστικός του ρόλος, λοιπόν, απαιτεί άλλη δομή, άλλη ευελιξία και άλλη παρέμβαση. Θα έλεγα λοιπόν ότι ένα καινούργιο οργανόγραμμα για το Υπουργείο Εξωτερικών, προσαρμοσμένο πραγματικά στις συγκεκριμένες καινούργιες συνθήκες, θα έπρεπε να εστιαστεί στην πλήρη αναβάθμιση των δομών της πρεσβείας και των προξενείων σε όλο τον κόσμο και στην αναβάθμιση της δομής που ασκεί κρίσιμες πλευρές της εθνικής στρατηγικής.

Πιστεύω ότι αυτός ο οργανισμός δεν το υπηρετεί. Πρώτα-πρώτα, θα έπρεπε να υπάρχει μια μεγάλη αλλαγή στη σχέση υπηρεσιών εξωτερικών με τις υπηρεσίες εσωτερικού. Θα έπρεπε να υπάρχει συντονιστικός ρόλος του Υπουργείου που διακλαδώνεται με τα συναρμόδια Υπουργεία μέσω δομών και όχι ευχολογίων. Θα έπρεπε να υπάρχει άλλη οικονομική δυνατότητα. Δεν είναι το πρόβλημα ότι παίρνουμε λίγα χρήματα και δεν μπορούμε να τα απορροφήσουμε και αφού δεν μπορούμε να τα απορροφήσουμε και αυτά, δεν μπορούμε να πάρουμε περισσότερα. Μα, αυτή είναι η συλλογιστική της οργάνωσης ενός οργανισμού, ενός Υπουργείου, που θα ασκεί αυτού του τύπου την εθνική στρατηγική;

Άκουσα με πολλή προσοχή τον Υπουργό. Είπε καθαρά ότι έχουμε 200 τόσα εκατομμύρια και μας περισσεύουν τόσα γιατί δεν μπορούμε να τα απορροφήσουμε.

 Να τα απορροφήσουμε! Γιατί να μην τα απορροφήσουμε; Και να απορροφήσουμε και πολλαπλάσια! Αυτό έπρεπε να προσφέρει σαν μια νέα δομή ο οργανισμός.

Η ανανέωση της σχέσης με τους απόδημους Έλληνες, η ισχυροποίηση των δομών που συνταγματικά είναι κατοχυρωμένη γίνεται με μία απλή αναφορά για επαναλειτουργία του ΣΑΕ; Δεν θα πρέπει να γίνει μέσα από μια πολύ πιο σημαντική, θεσμική και μέσα από έναν διάλογο και με τις συναρμόδιες επιτροπές της Βουλής αλλά και τους ομογενείς, μια μεγάλη συζήτηση και να έρθει μια πολύ πιο ολοκληρωμένη άποψη για το πώς θα μπορεί να ξαναλειτουργήσουν οι δομές της σύνδεσης της χώρας με την ομογένεια; Αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό, σε ό,τι αφορά τη δική μας αντίληψη γι’ αυτό.

Εγώ πιστεύω ότι είμαστε σε μια εποχή που η θέση της χώρας στην περιοχή και οι συμμαχίες της, αλλά και γενικότερα η προσπάθειά της πρέπει συνολικά να αναβαθμιστεί και θα πρέπει το Υπουργείο Εξωτερικών να αποτελέσει πραγματικά την αιχμή του δόρατος.

Και ρωτώ: Η αλλαγή που προτείνετε, που βελτιώνει πολλές πλευρές της λειτουργίας του Υπουργείου και, όπως είπε προηγούμενα και ο κ. Κατρούγκαλος αλλά και άλλοι ομιλητές, έχει θετικά στοιχεία αλλαγών επιμέρους σε διάφορα επίπεδα, ήρθε με τη μαγική λέξη «κωδικοποίηση» που είπε ο Υπουργός; Έκανε μια κωδικοποίηση με αλλαγές.

Το Υπουργείο Εξωτερικών δεν χρειάζεται κωδικοποίηση. Χρειάζεται αλλαγή της δομής του οργανογράμματος, του οργανισμού του. Χρειάζεται μια νέα αντίληψη να το διαπεράσει. Και πιστεύω ότι αυτό είναι το πρώτο μεγάλο θέμα που έχει σχέση με τη συζήτηση που κάνουμε σήμερα.

Ένα δεύτερο σημείο που θέλω να θίξω είναι αυτή τη γενικότερη αντίληψη περί οργανισμών και της αλλαγής των οργανισμών και την αλλαγή στη διοίκηση του κράτους. Ήταν μια ευκαιρία να ξεκινήσει από κάποιο σημείο του κράτους και ιδιαίτερα από αυτόν τον τομέα, που είναι ο κρισιμότερος πραγματικά, μια προσπάθεια πραγματικής μεταρρύθμισης και εγώ πιστεύω ότι αυτή η προσπάθεια παρά την εργώδη προσπάθεια που έκανε το Υπουργείο, πάει χαμένη.

Θέλω να σας πω μια προσωπική μου άποψη που έχει σχέση με την εμπειρία μου. Θυμάμαι ότι όλοι οι Πρωθυπουργοί από τα μέσα της δεκαετίας του ’80 μιλούσαν για μικρό και ευέλικτο σχήμα και ένα κράτος σύγχρονο. Ενώ το έλεγαν όλοι προεκλογικά, μετά τις εκλογές δεν είδαμε κανένα ευέλικτο σχήμα κάτω από πενήντα –αναφέρω έναν αριθμό, συνήθως είναι πάνω από πενήντα- ατόμων. Παράλληλα, όταν εσωτερικά τους ρωτάς «γιατί το κάνετε αυτό και δεν κάνετε το άλλο;», λένε «είναι δαιδαλώδης και δυσκίνητη η δημόσια διοίκηση, το κράτος δεν διοικείται χωρίς πολλούς υπουργούς».

Έζησα, επίσης, την εμπειρία να φέρνουν επιτροπές από το εξωτερικό, από την Ευρωπαϊκή Ένωση, να μας προτείνουν δομές για το Υπουργείο και για τους οργανισμούς και αυτές αναπαρήγαγαν τη δομή ενός μεγάλου σύγχρονου κράτους. Η Ελλάδα είναι ένα μικρό κράτος. Θα μπορούσε να έχει μια πολύ ευέλικτη δομή, θα μπορούσε να έχει ένα απλό χωροταξικό και λειτουργικό διαχωρισμό, που βγαίνει και από την ίδια την εμπειρία τόσων χρόνων διακυβέρνησης της χώρας.

Έρχονται, λοιπόν, σχέδια επί σχεδίων, μπαίνουν στη σειρά και μετά δεν γίνονται πράξη. Πόσες φορές οι Υπουργοί δεν συζήτησαν τους οργανισμούς των Υπουργείων, φώναζαν τις διοικήσεις, γινόταν η συζήτηση και ερχόταν ένα οργανόγραμμα το οποίο, ενώ ήθελε να συρρικνώσει τη διοίκηση, ουσιαστικά την επέκτεινε, έβαζε καινούργια πράγματα, όχι ότι δεν πρέπει να μπουν να δουν καινούργια πράγματα. Να μπουν τα καινούργια πράγματα, αλλά να υπάρχει μια άλλη δομή και άλλη κατανομή, ώστε να υπάρξει η δυνατότητα να λειτουργήσει αυτό το κράτος επιτέλους.

Ε, αυτό λοιπόν δεν έγινε ποτέ. Δεν είναι λοιπόν η κωδικοποίηση το θέμα μας. Είναι η αλλαγή. Και έχει δίκιο ο κ. Λοβέρδος που λέει ότι δεν είναι το θέμα να συζητήσει η Βουλή ένα νομοσχέδιο εκατοντάδων άρθρων που μέχρι την παραμικρή λεπτομέρεια προβλέπει τι θα γίνει. Το πώς λειτουργούν οι υπάλληλοι και οικονομικά και υπαλληλικά στην ιεραρχία τους καθορίζεται από άλλους νόμους και είναι ήδη κατοχυρωμένοι. Όμως, το πώς θα λειτουργήσει μια δομή, έχει ανάγκη από μια μεγάλη ανατροπή, μεγάλη αλλαγή, για να γίνει πραγματικά επιτελικό το κράτος.

Όμως, μπορεί αυτή η Κυβέρνηση όταν φτιάχνει αυτό το γιγαντιαίο επιτελικό –δήθεν- κράτος και συγκεντρώνει όλες τις εξουσίες, να λειτουργήσει με τέτοια λογική στους οργανισμούς των Υπουργείων; Δεν μπορεί και δεν μπορεί, γιατί αυτό απαιτεί αποκέντρωση της διακυβέρνησης. Απαιτεί διάχυση εξουσιών σε θεσμούς. Απαιτεί αποκέντρωση αρμοδιοτήτων και πόρων και άρα στη λογική του «να τα μαζέψουμε όλα και να κατευθύνουμε κεντρικά» δεν μπορεί να υπάρξει και ένας οργανισμός που να αλλάζει πραγματικά τη συγκεκριμένη δομή. Δεν μπορεί να υπάρξει τέτοιος οργανισμός στη λογική που λειτουργεί σήμερα ο τύπος της διακυβέρνησης, που επέβαλε η σημερινή Κυβέρνηση και ο Πρωθυπουργός.

Αυτή είναι η θεμελιώδης αντίθεσή μας, γι’ αυτό και το καταψηφίζουμε, όχι γιατί δεν έχει θετικές διατάξεις –έχει πολλές ίδιες διατάξεις-, όχι ότι δεν έχει δίκιο ο Υπουργός που λέει διάφορα πράγματα ότι εμείς κακώς συζητάμε στα επιμέρους τόσο πολύ γιατί αυτά όλα είναι λογικά και πρέπει να γίνουν.

Προφανώς, κάποια από αυτά πρέπει να γίνουν. Συνολικά η δομή και η λειτουργία αυτού του οργανογράμματος δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες μιας εθνικής στρατηγικής στις σημερινές συνθήκες.

Τέλος, σε ό,τι αφορά στο θέμα του απόδημου ελληνισμού, μια παρατήρηση μονάχα θέλω να κάνω, ότι δεν έπρεπε να υπάρξει κατάργηση των περιφερειακών συμβουλίων, η απαξίωση δηλαδή της βάσης του  ΣΑΕ και θα έπρεπε να γίνει ένας ουσιαστικός διάλογος στη διασπορά –το είπα και στην αρχή-, να φτάσει η βούληση της Πολιτείας για ενεργοποίηση του συνταγματικού θεσμού του ΣΑΕ σε όλη την ομογένεια και να υπάρξει διακομματική συναίνεση και όπως είπα και σε συνεργασία με την Επιτροπή για τον Απόδημο Ελληνισμό της Βουλής, γιατί πιστεύουμε ότι ένα νέο ξεκίνημα σε αυτή τη σχέση, ιδιαίτερα τώρα που στις εκλογές οι ομογενείς θα λάβουν θέση και θα ψηφίσουν, μια καινούργια, δυναμική σχέση δεν ξεκινάει με μια απλή αναφορά σε ένα οργανόγραμμα, ότι επαναλειτουργεί το ΣΑΕ.

Τέλος, πιστεύω ότι είναι αρνητική εξέλιξη αυτό που γίνεται σήμερα στη Λιβύη. Είναι αρνητική εξέλιξη, παρά τη φιλοδοξία και τις ελπίδες που έχει εναποθέσει η μαχητική, διπλωματική πρωτοβουλία της Κυβέρνησης σε ό,τι αφορά την περιοχή.

Θέλω να επαναλάβω, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, και το έχω ξαναπεί στη Βουλή, ότι εμένα με ανησυχεί η αμήχανη σιωπή για το Κυπριακό, που έχει πάρει πολύ αρνητική κατεύθυνση και εξέλιξη.

Πιστεύω ότι η Εθνική Αντιπροσωπεία κάποια στιγμή πρέπει, πέρα από τα ελληνοτουρκικά, πέρα από την ανάγκη να διορθωθεί η πολιτική μας για τα ελληνοτουρκικά και να αποκτηθεί πραγματικά μια εθνική γραμμή, να υπάρξει μια άλλη συζήτηση, που να έχει σχέση με ένα μεγάλο εθνικό θέμα όπως το Κυπριακό.

Πληκτρολογήστε και πατήστε το enter.

Γιώργος Φραγγίδης: «Το ν/σ του ΥΠΕΞ περισσότερο θα παρεμποδίσει παρά θα διευκολύνει την άσκηση της εξωτερικής πολιτικής»Βασίλης Κεγκέρογλου: «Διαφάνεια και τήρηση της νομιμότητας-Να σταματήσει ο εμβολιασμός ημετέρων»