Σε Κοινοβουλευτική Δραστηριότητα

Τοποθέτηση Κώστα Σκανδαλίδη, Γενικού Εισηγητή του Κινήματος Αλλαγής, στην Επιτροπή Οικονομικών επί του προσχεδίου του Κρατικού Προϋπολογισμού 2021

Ξεκινώντας θέλω να κάνω μία γενική τοποθέτηση.

Νομίζω ότι το προσχέδιο του Προϋπολογισμού μάς προδιαθέτει για τρία πράγματα:

  • Εξωραΐζει το παρελθόν.
  • Αδυνατεί να περιγράψει και να αντιμετωπίσει το παρόν με βάση τη σημερινή πολιτική της κυβέρνησης.
  • Υπόσχεται και σκιαγραφεί ένα, δήθεν, ελπιδοφόρο μέλλον, το οποίο κάθε άλλο παρά πατάει σε μια πραγματική βάση.

Πρώτον, ότι εξωραΐζει το παρελθόν, φαίνεται ότι η πολιτική που ασκεί σήμερα η Κυβέρνηση, που άσκησε από την πρώτη μέρα που ανέλαβε, ανεξάρτητα από την πανδημία, οδήγησε σε ύφεση την οικονομία πριν από την πανδημία. Δηλαδή, η πολιτική του τελευταίου τριμήνου του 2019 και του πρώτου τριμήνου, πριν το lockdown, του 2020, είναι μια συγκεκριμένη πολιτική που ασκείται και σήμερα από την Κυβέρνηση με τα μέτρα που παίρνει και τις πολιτικές της επιλογές. Μια πολιτική χωρίς καμία αναπτυξιακή διάσταση. Αντίθετα έφερε ύφεση πριν τον κορωνοϊό.

Δεύτερο, αδυνατεί να αντιμετωπίσει το παρόν, γιατί όλα κατατείνουν ότι φέτος οδεύουμε σε ύφεση που θα αγγίξει διψήφιο νούμερο. Παρά τις αρχικές διαβεβαιώσεις του Υπουργείου Οικονομικών ότι θα κινηθεί προς το 4,5%. Και βέβαια με την τεράστια συμβολή της πανδημίας η εικόνα της πραγματικής οικονομίας είναι τραγική, όπως η διόγκωση της ανεργίας, η μείωση εισοδημάτων, τα λουκέτα στις επιχειρήσεις, η αύξηση κόκκινων δανείων. Αυτή τη κρίση, η πολιτική της Κυβέρνησης δεν την αντιμετωπίζει στο παρόν και δεν φαίνεται να τη αντιμετωπίζει και στο μέλλον. Επί πλέον λείπει από τον Προϋπολογισμό και τη συγκρότηση ο Κοινωνικός Προϋπολογισμός του Κράτους. Δηλαδή, αυτού που αναφέρεται στις συγκεκριμένες δαπάνες και επενδύσεις στο κοινωνικό κράτος και ταυτόχρονα στο χώρο της φορολογικής πολιτικής. Εκεί όπου ουσιαστικά θα μπορούσε να επιχειρηθεί και μια δικαιότερη ανακατανομή των βαρών από αυτή που υπάρχει και που ουσιαστικά οδηγεί σε φτωχοποίηση τα ευρύτατα λαϊκά στρώματα. Δεν διέπεται από ίχνος κοινωνικής ευαισθησίας το Προσχέδιο.

Τρίτο, υπόσχεται και σκιαγραφεί ένα, δήθεν, ελπιδοφόρο μέλλον με αριθμούς, ποσοστά και στόχους που δεν εδράζονται και δεν απορρέουν από πουθενά. Βρίσκονται πολύ μακριά από την αμείλικτη πραγματικότητα της βαθιάς ύφεσης και κρίσης και κυρίως της διάχυτης αβεβαιότητας.

Μου κάνει εντύπωση που όλα τα μεγέθη προσδιορίζονται στη βάση των αισιόδοξων σεναρίων προϋποθέτουν ότι θα κυλήσουν ομαλά τα πράγματα τον επόμενο χρόνο.

Θα περίμενα από την Κυβέρνηση, να μας εμφανίσει και τους βαθμούς αβεβαιότητας. Όχι μονάχα με ένα παράδειγμα του πως θα πάει το έλλειμμα και η ύφεση σε αντίστοιχη περίπτωση, που υπήρξε στο τρίτο τρίμηνο του 2020, θα υπάρξει ξανά ο κορωνοϊός, αλλά στη βάση ευρύτερων αλλαγών που έχουν σχέση με τα γενικότερα ζητήματα πολιτικής προστασίας και ενίσχυσης των υποδομών του κράτους και των διαδικασιών αντιμετωπίσεις καταστροφών. Να διατυπώσει κάποια εναλλακτικά σενάρια και να εμφανίσει τους αντίστοιχους στόχους για την εξέλιξη της οικονομίας το 2021.

Τα λέω αυτά, γιατί, εντάξει, συνήθως ο Προϋπολογισμός μιας συντηρητικής κυβέρνησης χαρακτηρίζεται από την Αντιπολίτευση και δικαιολογημένα, κατά τη γνώμη μου, γιατί έχει συμβεί σε όλες τις συγκεκριμένες περιόδους και αντιαναπτυξιακός και αντικοινωνικός και με άδικη κατανομή βαρών, όπως είναι και αυτό το προσχέδιο. Είναι όλα αυτά, αλλά, νομίζω ότι έχει το προνόμιο να είναι τόσο ξένο με την πραγματική οικονομία που καταντά «Προϋπολογισμός Μελλοντολόγων». Αυτό είναι το πιο επικίνδυνο από όλα, διότι, αναγκάζεται μια κυβέρνηση και τώρα βέβαια αναγκαστήκατε από τα πράγματα, να φέρνετε καινούργια μέτρα και να αναπροσαρμόζετε τους στόχους του προϋπολογισμού.

Μια κυβέρνηση που δεν προβλέπει το μέλλον δεν μπορεί να προσαρμόσει και εύκολα τις αντίστοιχες διαδικασίες.

Το χαρακτήρισα έτσι, γιατί δεν μπορεί αλλιώς να το χαρακτηρίσει κανείς, όταν δεν υπάρχει ενδιάμεσο σχέδιο.

Δεν υπάρχει συγκροτημένη και πλήρης αναπτυξιακή στρατηγική.

Δεν υπάρχουν αναγκαίες επείγουσες προτεραιότητες και ιεραρχήσεις.

Δεν υπάρχει ίχνος μεταρρυθμιστικής και διαρθρωτικής δυναμικής.

Και ενώ δεν υπάρχουν όλα αυτά, ισχυρίζεται η Κυβέρνηση ότι θα μεταβεί η οικονομία από τη σχεδόν διψήφια ύφεση στην ταχύρρυθμη ανάπτυξη κάνοντας ένα άλμα.

Είναι άλμα επί της πραγματικής οικονομίας ή άλμα στο κενό;

Αυτό είναι το ερώτημα που θέτει το σημερινό προσχέδιο.

Περιγράφετε κατά τη γνώμη μου, ένα θαύμα και όλοι γνωρίζουμε ότι θαύματα στην εποχή μας είναι πάρα πολύ δύσκολο να γίνουν. Ας το περιγράψουμε αυτό με τους αριθμούς και τους στόχους που προβλέπει ο Προϋπολογισμός:

Πώς από την ύφεση, για παράδειγμα, του 8,2%, σύμφωνα με τις προβλέψεις σας, θα εκτιναχτούμε στην ανάπτυξη του 7,5%;

Πώς, δηλαδή, από 17 δις έλλειμμα θα πάμε σε 15 δις περίσσευμα; 

Σημειώστε ότι το δεύτερο τρίμηνο του 2020, εξαιτίας του κορωνοϊού, σημειώθηκε η μεγαλύτερη οικονομική πτώση στη μεταπολεμική ιστορία της χώρας. 14%, σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο και 15,2% σε σχέση με το δεύτερο τρίμηνο του 2019.

Είναι αμείλικτοι οι αριθμοί αυτοί.

Αυτό όλο το κενό θα καλυφθεί σε 12 μήνες; 

Μας λέτε, δηλαδή, ότι το 2022 θα μπούμε σαν να μην υπήρξε ποτέ η πανδημία; Νομίζω ότι περισσότερο το εύχεστε παρά το ελπίζετε και δεν θα έπρεπε να το αποτυπώνετε στο προσχέδιο του Προϋπολογισμού με αυτόν τον τόσο απόλυτο τρόπο. Να φέρετε εναλλακτικά σενάρια. Πιο πολύ θα χαιρόμουν , όταν θα έβλεπα το αναλυτικό σχέδιο να έχει τρία σενάρια για την πορεία της οικονομίας και όχι, ένα και με τα αντίστοιχα μέτρα που θα πάρει η κυβέρνηση. Ας έχουμε μια ευελιξία, μην είμαστε τόσο τυποποιημένοι σε ότι αφορά τη συγκρότηση του Προϋπολογισμού. 

Επιχειρείτε για να τεκμηριώσετε το θαύμα ένα αδιέξοδο παιχνίδι με ποσοτικούς στόχους. Προβλέπετε αύξηση επενδύσεων 30,4% σε σχέση με το 2020 με την προϋπόθεση ότι θα απορροφήσετε τα 5,5 δις από τους πόρους των νέων ταμείων. Πώς; Με τους σημερινούς ρυθμούς απορρόφησης του ΕΣΠΑ; Με τους σημερινούς ρυθμούς αύξησης των επενδύσεων; Με τους σημερινούς μηχανισμούς του κράτους και των τραπεζών; Με την έλλειψη αναπτυξιακού σχεδιασμού που όλο έρχεται, όλο το εξαγγέλλετε από την πρώτη μέρα που αναλάβατε την κυβέρνηση; Το 30,4% αύξηση στις επενδύσεις είναι θεόρατο νούμερο που ουδέποτε στα χρονικά της νεότερης Ελλάδας επιτεύχθηκε ούτε καν πλησιάστηκε. Και θα το πετύχετε εν μέσω κρίσης; 

Προβλέπετε αύξηση στις εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών 22,2% το 2021, όταν το 2020 είχαμε μείωση 24,8%. Μια τέτοια πρόβλεψη – είναι και ο τουρισμός μέσα σε αυτά -προϋποθέτει ότι το 2021 θα φτάσει και να ξεπεράσει την κίνηση του 2019. Ο Πρόεδρος του ΣΕΤΕ εκτιμά ότι στην καλύτερη περίπτωση το τουριστικό συνάλλαγμα θα προσεγγίσει το 2021 το 50% των εσόδων του 2019. Πώς βγαίνει λοιπόν αυτή η πρόβλεψη για αύξηση στις εξαγωγές υπηρεσιών και αγαθών; 

Το ποσοστό ανεργίας προβλέπετε ότι από το 18,6% στο τέλος του 2020, που πολύ απέχει από την πραγματικότητα, καθώς συνυπολογίζονται όσοι εργαζόμενοι πήραν το βοήθημα ανεξάρτητα αν τελικά έχασαν τη δουλειά τους, θα φτάσει στο 16,5% το 2021. Δηλαδή, ένα ποσοστό καλύτερο από το 17,3% του 2019. Είμαστε σοβαροί; Με αυτό που γίνεται σήμερα στη χώρα, και με αυτό που εξελίσσεται τους επόμενους μήνες με τον κορονοϊό παρόντα, θα γυρίσουμε ξαφνικά σε μια απασχόληση που θα ξεπερνά κατά πολύ ακόμα και το 2019; Η αγορά εργασίας μια ματιά να ρίξετε, δεν μπορεί να σας δώσει κανένα τέτοιο επιχείρημα. Και εδώ σχεδιάζετε ένα μέλλον σαν να μην μεσολάβησε ποτέ η πανδημία.

Έρχομαι στη σχέση της πρότασης που έχουμε στα χέρια μας με την πραγματική οικονομία. Βάζετε τέσσερις προϋποθέσεις. Σταδιακή αποκλιμάκωση των επιπτώσεων της πανδημίας, πολλαπλασιαστική επίδραση των μέτρων δημοσιονομικής πολιτικής, επιτυχή υλοποίηση του προγράμματος και στήριξη των επενδύσεων και μέγιστη δυνατή απορρόφηση πόρων από το ταμείο ανάπτυξης το 2021. Και οι τέσσερις προϋποθέσεις κρέμονται στον αέρα. 

Η πρώτη με τη ρευστότητα της αβεβαιότητας καταντά ευχολογική. Θα έπρεπε να έχει ληφθεί στοιχειώδης μέριμνα. Μέχρι τώρα, μόνο αποσπασματικά μέτρα. Η δεύτερη; Μέχρι τώρα η πολιτική σας αποδεικνύεται με δεδομένους τους στόχους αναποτελεσματική. Δεν δίνει αυτό που πρέπει να δώσει. Η τρίτη που αφορά τις επενδύσεις, μίλησα προηγούμενα ότι δεν υπάρχει κανένα σχέδιο που να τις επιταχύνει με οποιοδήποτε τρόπο. Για το σχέδιο ανάπτυξης, επαναλαμβάνω, εξακολουθεί να είναι ζητούμενο. 

Γράφετε στο προσχέδιο ότι «η κυβέρνηση επεξεργάζεται ένα συνεκτικό εθνικό στρατηγικό σχέδιο για την βέλτιστη παραγωγική αξιοποίηση και μόχλευση όλων των διαθέσιμων κεφαλαίων, βασισμένο στις προτάσεις και τις στρατηγικές κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το σχέδιο ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας». Νόμιζα ότι είσαστε έτοιμοι και ότι είχατε προετοιμαστεί. Μας το έλεγε ο Πρωθυπουργός. Υποτίθεται ότι είχε έτοιμη, πριν καν αναλάβει, τη μεγάλη φορολογική μεταρρύθμιση και είδαμε μόνο σειρά νομοσχεδίων και αποσπασματικών μέτρων. Υποτίθεται ότι θα είχε εντάξει τον Προϋπολογισμό του 2020 σε ένα μεσοπρόθεσμο σχέδιο που θα έφερνε γρήγορα στη Βουλή. Τον πρόλαβε η πανδημία. Αλλά ούτε καν προϊδέασε τι θα ήταν αυτό. Υποτίθεται ότι είχε έτοιμες μεγάλες διαρθρωτικές αλλαγές που θα γίνονταν αμέσως πράξη και έφερε κατά συρροή νόμους – μνημεία κακής νομοθέτησης και επιλογές εξυπηρέτησης συγκεκριμένων συμφερόντων. Τώρα, αναζητούμε πάλι το ίδιο πράγμα. Στην Ελλάδα των μνημονίων κατακτήσαμε κάτι θετικό. Ότι κάθε Προϋπολογισμό τον εντάσσαμε σε ένα μεσοπρόθεσμο σχέδιο εμφανές, δεδομένο εκ των προτέρων, για να έχει μια συνέχεια η πολιτική και να μην είναι μια στενή επιδίωξη ενός ορίζοντα κάποιων μηνών. 

Αυτό το μεσοπρόθεσμο σχέδιο κατά καιρούς το λέτε και το ξαναλέτε. Είπε ο Πρωθυπουργός ότι θα το πει στη Θεσσαλονίκη. Μετά είπε ότι θα το πει αργότερα. Και τώρα λέει ότι θα έχουμε ένα σχέδιο ολοκληρωμένο με βάση την έκθεση Πισσαρίδη, που δεν είναι σχέδιο αναπτυξιακό, είναι μια συρραφή μέτρων. Δεν έχει ούτε αρχή ούτε τέλος. Νομίζω ότι εδώ έχουμε ένα τεράστιο πρόβλημα που δεν έχει σχέση μονάχα με το αντικοινωνικό, το αντιαναπτυξιακό του σχεδίου που μας έχετε φέρει. Έχει σχέση με αυτό που είπα στην αρχή, ότι επιτείνετε με αυτή την πρόταση την αβεβαιότητα που έχει ο κόσμος για το μέλλον. Επιτείνετε την βεβαιότητα ότι με αυτή την πολιτική δεν μπορεί να ξεπεραστεί η κρίση. 

Πως θα μπορούσε να πυροδοτηθεί σήμερα ένας αναπτυξιακός συναγερμός και να έρθουν επενδύσεις; Είσαστε τόσο ευχαριστημένοι, κύριοι Βουλευτές της συμπολίτευσης, με τις επενδύσεις που γίνονται στη χώρα μέχρι τώρα; Περιμέναμε τη Microsoft για να μας πει ότι έγινε μια μεγάλη επένδυση στη χώρα, μετά από ένα ενάμιση χρόνο ουσιαστικά; Πώς θα ολοκληρώσουμε τις σύγχρονες υποδομές, πώς θα αξιοποιήσουμε τις διαθέσιμες πηγές παραγωγής πλούτου; Πώς θα δημιουργήσουμε περιφερειακούς νέους πόρους που θα δώσουν ταυτότητα σε κάθε περιφέρεια της χώρας; Υπάρχει Περιφερειακός Προϋπολογισμός; Θα φέρετε με το τελικό σχέδιο Περιφερειακό Προϋπολογισμό; Πώς θα δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις αλλάζοντας το κράτος, τους θεσμούς, αναδιοργανώνοντας το κοινωνικό κράτος, αναπτύσσοντας ολοκληρωμένα σχέδια παραγωγικής ανασυγκρότησης; Δεν υπάρχει πουθενά, τίποτα από όλα αυτά. Και ισχυρίζεστε ότι είστε προοδευτική και μεταρρυθμιστική δύναμη.

Νομίζω, λοιπόν, ότι το πρόβλημα δεν είναι να σας πούμε εμείς, τι λέμε για τους στόχους και τους αριθμούς. Να μας πείτε εσείς, κύριε Υπουργέ, τι λέτε για την οικονομία. Αυτά που λέτε μέχρι τώρα, είναι ένα άλμα στο κενό, αντί για ένα άλμα προόδου, ένα άλμα προς τα εμπρός.

Πληκτρολογήστε και πατήστε το enter.

Νάντια Γιαννακοπούλου: «Εξαίρεση του Δήμου Πετρούπολης από την έκτακτη επιχορήγηση λόγω Covid-19»Ανδρέας Πουλάς: «Περιμένουμε από την κυβέρνηση αυτοκριτική και παραγωγή πραγματικής πολιτικής και όχι λόγια του αέρα»